Pierre Abelard (1079–1142) Breton bir şövalye ailesinden geldi, kılıç yerine mantığı seçti, Paris'te dönemin en parlak ve en tartışmalı öğretmeni oldu. Évrayrlı Heloise ile yasak ilişkisi, akademik kariyerini ve kişisel hayatını altüst etti — ünlü mektupları kadar mantık eserleri de Avrupa felsefesinin parçası oldu.

Mantık alanındaki temel katkılarından biri 'tümellerin' (universalia) statüsü tartışmasındaki orta yol konumudur: tümeller ne saf isimlerdir (nominalizm) ne de bağımsız varlıklardır (Platonik realizm); zihnin gerçek nesnelerden çıkarsadığı zihinsel kavramlardır ('kavramsalizm'). Bu yaklaşım sonraki yüzyıllarda Aquinas'tan Locke'a tümeller tartışmasının çerçevesini şekillendirdi.

Metodolojik en kalıcı katkısı ise yaklaşık 1120'de derlediği Sic et Non'dur ('Evet ve Hayır'). Eserde Abelard, 158 teolojik soru ortaya koyar ve her birine kilise babalarının (Augustinus, Hieronymus, Gregorius vs.) açıkça çelişen alıntılarını yan yana dizer: bir tarafta 'evet, böyledir'; öbür tarafta 'hayır, değildir'. Çözümü kendisi vermez — yöntemi sunar: dikkatli okuma, terim ayrımı, dilbilimsel ve tarihsel bağlamı ayırt etme. Bu yöntem birkaç on yıl sonra Paris Üniversitesi'nin standart pedagojik biçimi (quaestio disputata) olarak kurumsallaşacaktır. Aquinas'ın Summa Theologica'sındaki her madde — 'Şu mu? Karşıt görüşler. Cevabım. İtirazlara yanıtlar.' — Abelard'ın açtığı yolun mirasıdır.