Ebu'l-Velîd Muhammed ibn Rüşd (1126–1198) Kurtuba'da doğdu, hem hukukçu (Maliki kadısı) hem hekim hem filozof olarak yetişti, Muvahhid halifesi Ebû Yâkub Yûsuf'un sarayında çalıştı. Halife, kendisinden Aristoteles'in metinlerinin anlaşılabilir bir özetini istedi; İbn Rüşd bunu bir yaşam boyu süren projeye dönüştürdü. Aristoteles'in neredeyse bütün eserleri için üç ayrı düzeyde şerh yazdı: küçük (talhis), orta (cevami') ve büyük şerhler (tefsir). Aristoteles'i Aristoteles'le açıklayan, mistik ya da Yeni-Platoncu eklemeleri elemeye çalışan bir yöntem.

Gazâlî'nin Tehâfütü'l-Felâsife'sine yanıt olarak yazdığı Tehâfütü't-Tehâfüt (Tutarsızlığın Tutarsızlığı), Aristotelesçi nedenselliği ve evrenin ezeliliğini savunur. Onun en sert tutumlarından biri 'iki gerçek' (double truth) olarak okunan yaklaşımıdır: felsefe ve vahiy farklı yollarla aynı gerçeğe ulaşır; eğer ikisi çatışır gibi görünürse, kutsal metin alegorik okunmalıdır.

Latin Avrupa'da çevirileri 13. yüzyılda muazzam etki yarattı. Paris Üniversitesi'nde 'Latin Averroistleri' (Brabantlı Siger gibi) onun felsefesini bir araç olarak benimsedi; karşı koyma cephesinde ise Bonaventure ve nihayet Aquinas yer aldı. Bu çatışma, Hristiyan inancı ile Yunan akılcılığını nasıl uzlaştırmak gerektiği sorusunu Avrupa'nın merkez sorusuna dönüştürdü. İslam dünyasında etkisi sınırlı kaldı; Avrupa'da ise akıl ile vahiy arasındaki sınırın yeniden çizilmesinin doğum şahidi oldu. Aquinas için İbn Rüşd, eserlerinde basitçe 'Şarih' (Commentator) olarak anılır.