İngiliz filozof ve hukuk reformcusu Jeremy Bentham (1748–1832), ahlakı geleneğe, sezgiye ya da dinsel buyruğa değil, tek bir ölçülebilir ilkeye dayandırmak istedi. 1789'da yayımladığı "Ahlak ve Yasama İlkelerine Giriş", bu ilkeyi net biçimde koyar: doğa insanı iki efendinin — hazzın ve acının — yönetimine bırakmıştır. Bir eylemin ahlaki değeri, sonuçta ürettiği toplam hazzın acıya oranıyla belirlenir. İlke şudur: en çok sayıda insan için en büyük mutluluk.

Bu "fayda ilkesi" (utilitarianism) devrimci bir sadeleştirmeydi. Ahlaki bir soruyu — neyin doğru olduğunu — bir hesaba dönüştürüyordu. Bentham bunu ciddiye aldı; hazları yoğunluk, süre, kesinlik, yakınlık gibi boyutlara göre tartan bir "haz hesabı" (felicific calculus) bile önerdi. Amaç öznel ahlaki yargıyı, herkes için aynı işleyen nesnel bir ölçüme çevirmekti.

Bentham için bu soyut bir kuram değil, bir reform aracıydı. Dönemin hukuku ona göre keyfi, acımasız ve akıl dışıydı. Fayda ilkesini bir mihenk taşı yaparak ceza hukukunu, hapishaneleri, yoksulluk yasalarını yeniden düşündü. Faydacılık, ölçütü "acı çekebilme" olduğu için sınırları da genişletti: Bentham, hayvanların da acı çektiğini, dolayısıyla ahlaki hesaba dahil olmaları gerektiğini daha o zaman yazdı — "Soru, akıl yürütebiliyorlar mı ya da konuşabiliyorlar mı değil; acı çekebiliyorlar mı?"

Öğrencisi John Stuart Mill faydacılığı hazzın niteliğini de gözeterek inceltti; ilke, modern ekonomiden kamu politikasına, maliyet-fayda analizinden çağdaş etiğe dek uzanan geniş bir düşünce ailesinin atasıdır. İki yüzyıl sonra Peter Singer, Bentham'ın acı ölçütünü hayvan etiğinin merkezine taşıyacaktı. Faydacılığa yöneltilen en güçlü eleştiri de buradan doğar: çoğunluğun mutluluğu, azınlığın hakkını ezmeyi haklı çıkarabilir mi?