EONpediaFELSEFE

İlk sorudan bugüne.

Schlesinger'in portresi Hegel'in ölümünden hemen önce yapıldı (Hegel 14 Kasım 1831'de Berlin'de muhtemelen koleradan öldü).Public domain

1807 · Jena, Almanya

Hegel ve Tinin Fenomenolojisi

Paylaş

Hegel'in *Tinin Fenomenolojisi*, bilincin duyu-kesinliğinden mutlak bilgiye doğru gelişimini izleyen tarihsel-diyalektik bir düşünce sistemidir.

Georg Wilhelm Friedrich Hegel, *Tinin Fenomenolojisi*'ni Jena'da, 1806 yılında Napolyon'un birlikleri şehre girerken yazıyordu — kitabın önsözünü Fransız topçusunun gümbürtüsü altında bitirdiği rivayet edilir. 1807'de yayımlanan eser, modern felsefenin en zor ve en etkili kitaplarından biridir.

Hegel'in temel hamlesi şudur: bilinç sabit bir özne değil, kendi içindeki çelişkileri aşa aşa ilerleyen bir hareket'tir. Kitap bu hareketi 'duyu-kesinliği' (en yalın 'bu, şimdi, burada' bilgisi) ile başlatır; sonra algı, anlama yetisi, öz-bilinç, akıl, tin (Geist), din ve nihayet mutlak bilgiye doğru, her aşamada bir önceki konumun kendi içinde çelişkiye düşüp daha kapsayıcı bir konuma 'kalkışıyla' (Aufhebung) ilerler.

Kitabın en bilinen bölümü 'Efendi ve Köle' diyalektiğidir. İki öz-bilinç birbirini tanımak için karşılaşır; birinin yaşamı uğruna direnci, diğerinin ölüme rağmen direnci, ilişkiyi efendi-köle hiyerarşisine dönüştürür. Ama Hegel'in paradoks teziyle, kölenin emeği zamanla onu efendiden daha bağımsız kılar — çünkü köle dünyaya bizzat dokunur. Marx bu pasajdan sonra emek ve özgürlük arasındaki kendi tezini kuracaktır.

Hegel'in 'Tin' kavramı bireysel zihin değil, tarih boyunca kendini gerçekleştiren kolektif akıldır. Tarihin bir yönü vardır — Hegel'e göre özgürlük bilincinin yayılması yönü. Bu tezler 19. yüzyılın tüm felsefelerini — sağcı, solcu, varoluşçu, pragmatist — şu ya da bu şekilde Hegel'le hesaplaşmaya zorladı.

Konum

Jena, Almanya · © OpenStreetMap

Kaynaklar