EONpediaFELSEFE

İlk sorudan bugüne.

Schopenhauer 1859'da, ölümünden bir yıl önce çekilen bu fotoğrafta. Eserinin tanınmaya başlaması ona ancak 60'lı yaşlarda nasip oldu.Public domain

1819 · Dresden, Almanya

Schopenhauer ve İrade ve Tasavvur Olarak Dünya

Paylaş

Schopenhauer, Kant'ın 'numen'inin kör bir irade olduğunu ileri sürdü — istek hiç dinmez, dolayısıyla acı dünyanın yapısı içindedir.

Arthur Schopenhauer, *Die Welt als Wille und Vorstellung*'u (İrade ve Tasavvur Olarak Dünya) 1818'de Dresden'de bitirdi, 1819 başında yayımladı. Otuz yaşında bir yazardı; kitap ilk on yıl boyunca neredeyse satmadı — Schopenhauer aile servetiyle yaşıyordu. Tanınma 1850'lerde gelecek, ama o noktada üçüncü baskıya genişletilmiş ekler eklenmişti.

Kitabın felsefi mimarisi Kant'ın iki bölgelemesini kabul eder: bilebildiğimiz dünya 'tasavvur'dur (Vorstellung) — zihnimizin uzay, zaman, neden-sonuç içinde düzenlediği fenomenler. Ama Kant 'numen'i (şeyin kendisi) hep bilinemez bırakmıştı. Schopenhauer şunu öne sürer: bedenimizi tanırken hem dışarıdan (uzayda bir nesne olarak) hem içeriden (irade olarak) tanırız. İçeriden bilinen — özlemek, istemek, çabalamak — numenin kendisidir. Tüm dünya, biri içeriden ve doğrudan, biri dışarıdan ve dolaylı, bilinen aynı şeydir: kör, sürekli, doymaz irade.

Bu metafizikten çıkan etik karamsardır. İstek doyduğunda yerini can sıkıntısı alır; doymadığında acı. Yaşam, sarkaç gibi acı ile sıkıntı arasında salınır. Schopenhauer'a göre üç tip kaçış vardır: estetik tefekkür (Platon'un idealarını görmek, Wagner'in müziğine kapılmak), ahlaki dayanışma (başka bir varlığın acısını kendi gibi hissetmek) ve nihayet iradeyi kendinde söndürmek — Budist asetik geleneklerden etkilenmiş bir 'irade-yokluğu'.

Kitap Doğu felsefesinin Batı'ya ciddi ilk geçişlerinden biridir: Schopenhauer Upanişadlar'ı doğrudan okumuştu. Nietzsche, Tolstoy, Mahler, Borges ve Freud onun açtığı kavramsal yolda yürüdüler. Modern psikoloji 'bilinçdışı isteğin' merkezi olduğu fikrini büyük ölçüde ona borçludur.

Konum

Dresden, Almanya · © OpenStreetMap

Kaynaklar