EONpediaFELSEFE

İlk sorudan bugüne.

Mill aynı zamanda Doğu Hindistan Şirketi'nde uzun yıllar memurluk yaptı; 1865-68 arası kısa süre Westminster milletvekili olarak görev yaptı ve kadın oy hakkı için önerge verdi.Public domain

1859 · Londra, Birleşik Krallık

Mill ve Özgürlük Üstüne

Paylaş

Mill'in *Özgürlük Üstüne*'si bireyin devlete ve çoğunluğa karşı korunması için klasik 'zarar ilkesi'ni formüle ederek liberal düşüncenin omurgasını kurdu.

John Stuart Mill, *On Liberty*'yi karısı Harriet Taylor Mill'le birlikte yıllar boyunca geliştirip 1859'da yayımladı. Harriet'in 1858'de aniden ölümünden sonra Mill kitabı tek bir cümlesini değiştirmeden bastırdı; eserin başında ona 'düşüncemin partneri ve ilham kaynağı' diyen bir özel ithaf vardır.

Kitabın temel formülü 'zarar ilkesi'dir (harm principle): bireyin eylemine devletin ya da toplumun müdahalesini meşru kılan tek sebep, başkasına verilen zarardır. Bir kişi kendini zarara uğratıyorsa — sağlığını, parasını ya da itibarını kaybediyorsa — toplum onu uyarabilir, ikna edebilir ama zorlayamaz. 'Kendi üzerinde, kendi bedeni ve zihni üzerinde, birey egemendir.'

Mill bu ilkeyi üç alana uygular: düşünce ve ifade özgürlüğü, beğeniler ve yaşam tarzı özgürlüğü, birlikte hareket etme (örgütlenme) özgürlüğü. İfade özgürlüğü için verdiği gerekçe özellikle güçlüdür: en kötü fikrin bile özgürce ifadesi, doğru fikirlerin canlı kalmasının koşuludur. Bir doğru, eleştirilmediği sürece 'ölü bir dogmaya' dönüşür. Bu nedenle Mill, modern liberal demokrasinin temel argümanlarından birini kurmuş olur.

Mill'in karşıt tehdidi sadece despotik hükümet değil, 'çoğunluğun tiranlığı'dır. Demokrasi tek başına özgürlüğü güvence altına almaz; çoğunluk azınlığa karşı sosyal baskı, dışlama ve ahlaki yargı uygulayabilir — kanunlardan daha etkili biçimde. Bu uyarı, sonraki 150 yılda popülizm ve toplum mühendisliği tartışmalarına temel oluşturdu.

Kitap kısa — 160 sayfa — ama yoğundur. Bertrand Russell, Isaiah Berlin, John Rawls onun açtığı çizgide çalıştılar. *On Liberty*, bireyin ve devletin sınırlarını tartışan her modern siyasi tartışmada bir kez daha okunur.

Konum

Londra, Birleşik Krallık · © OpenStreetMap

Kaynaklar