Friedrich Nietzsche, *Also sprach Zarathustra*'yı 1883-85 arasında dört kısım hâlinde yazdı; dördüncü kısmı kendi cebinden kırk kopya bastırdı. Kitap felsefi bir tez kitabı değil, peygambersi bir şiirsel anlatıdır: antik Zerdüştlüğün kurucusunu kahraman olarak alır ve onu modern Avrupa'ya 'iyiyle kötünün ötesini' öğretmesi için yollar.

Merkez tema 'Tanrı öldü'dür — ama bu ilan zafer değil, soğuk bir tespit ve büyük bir tehlikedir. Avrupa'nın iki bin yıllık Hristiyan ahlakı temeli zayıflamıştır; kimse buna açıkça inanmıyor ama yerine ne konacağını da bilmiyor. Nietzsche bu boşluğu 'nihilizm' diye adlandırır: değerler kendi gerekçelerini kaybetti, geriye ya umutsuzluk ya kayıtsızlık kaldı. Mesele bu krizden çıkmaktır.

İki çıkış kavramı önerilir. *Üstinsan* (Übermensch) ahlakı dışarıdan değil kendinden çıkaran, yaşamı evetleyen ve değer yaratan bir figürdür — bir 'tip' değil, bir özlem. *Ezeli dönüş* ise bir düşünce deneyidir: yaşamının her anını, en küçük detayına kadar sonsuza dek tekrar tekrar yaşamak zorunda kalsaydın yaşar mıydın? Bu soruya 'evet' diyebilmek, Nietzsche'ye göre yaşamı tam evetlemenin sınavıdır.

Kitabın stil olarak garipliği kasıtlıdır: Kutsal Kitap'a paralel anlatım, hayvan figürleri (kartal ve yılan), bölünmeler, kasıtlı belirsizlikler. Felsefi sistem olmamaya, tek bir okumaya kapanmamaya çalışır. Nietzsche 1889 Ocak'ında Torino'da bir tramvay atının kırbaçlanmasını görüp psikotik krize girene kadar — sonraki on yıl onu bilinçsiz bıraktı — *Zerdüşt* onun ana eseri olarak kalmıştı. 20. yüzyılda varoluşçuluk, postyapısalcılık, hatta absurd komedi onun açtığı yolda yürüdü.