1921'de basılan *Tractatus Logico-Philosophicus*'ta Wittgenstein, dilin dünyayı 'resmettiğini' savunmuş ve felsefenin tüm problemlerinin çözüldüğünü ilan etmişti. Ardından felsefeyi bıraktı, Avusturya'da köy okullarında öğretmenlik yaptı, Norveç'in fiyort kıyısında inzivaya çekildi. 1929'da Cambridge'e geri dönüp aynı *Tractatus*'la bir doktora sınavı verdi (G.E. Moore ve Bertrand Russell sınavda) ve kabul edildi. Ama bir kez geri döndüğünde, gençliğinin sisteminin baştan sona yanlış olduğuna karar verdi.

1930'lardan ölümüne kadar yirmi yıl boyunca yeni bir dil felsefesi inşa etti — ama tek bir bütünlüklü kitap basmadı. *Felsefi Soruşturmalar* ölümünden sonra, öğrencileri G.E.M. Anscombe ve Rush Rhees tarafından el yazmalarından derlendi. Kitap geleneksel akademik felsefe metinlerine hiç benzemez: 693 numaralı kısa paragraf, sıkça soru biçiminde, çoğu zaman bir aforizmaya yakın.

Merkezi tez şudur: bir sözcüğün anlamı 'gerçeklikteki karşılığında' değil, dilin somut yaşam pratiklerindeki kullanımında bulunur. Wittgenstein bunu açıklamak için 'dil oyunu' (Sprachspiel) kavramını ortaya atar: dil tek bir mantıksal yapı değil, sayısız küçük pratiğin (emir vermek, soru sormak, hikâye anlatmak, şaka yapmak, hesap vermek...) toplamıdır. Her pratik kendi kurallarını taşır; bir sözcük bir oyundan diğerine geçtiğinde anlamı dönüşür. 'Anlam, kullanımdır' (Bedeutung ist Gebrauch).

Kitabın en ünlü bölümlerinden biri 'özel dil argümanı'dır. Wittgenstein, yalnızca bir kişinin kendi içsel duygularına atıfta bulunan ve hiç kimsenin doğrulayamayacağı bir 'özel dil'in mantıksal olarak olanaksız olduğunu savunur: dilin kuralları olmadan dil olmaz, ve kurallar ancak bir topluluk içinde kontrol edilebilir. Bu argümanın sonuçları zihin felsefesi (Wittgenstein, Cartesyen 'içsel teatro' modelini yıkar), epistemoloji ve dil felsefesi açısından devasadır.

Kitap yayımlandığında analitik felsefe büyük ölçüde mantıksal pozitivizmin etkisi altındaydı; *Soruşturmalar*'ın 'olağan dil felsefesi' (ordinary language philosophy) damarı Oxford'da J.L. Austin ve Gilbert Ryle aracılığıyla yayıldı, sonra zihin felsefesi (Searle, Dennett), bilim felsefesi, hatta sosyal kuram (Peter Winch, antropoloji) ve teoloji üzerinde etkili oldu. *Felsefi Soruşturmalar* bugün hâlâ analitik felsefenin en çok okutulan ikinci metnidir — sadece Wittgenstein'ın kendi *Tractatus*'unun arkasında.