Jacques Derrida (1930–2004) Fransız Cezayiri'nde El Biar'da Sefarad bir Yahudi ailede doğdu, Paris'te École Normale Supérieure'de okudu, kariyerinin büyük bölümünü orada öğretmek üzerinden sürdürdü. 1967'de — kırk yedi yaşında değil, otuz yedisinde — Fransız felsefesini dönüştürecek üç kitabını eşzamanlı yayımladı: La voix et le phénomène (Husserl üzerine), L'écriture et la différence (denemeler) ve De la grammatologie (Gramatoloji).

Gramatoloji'nin teknik konusu yazıdır, ama esas hedefi Batı felsefe geleneğinin bin yıllık bir varsayımıdır. Platon'dan Rousseau'ya, Saussure'den Lévi-Strauss'a kadar düşünürler aynı hiyerarşiyi yeniden üretirler: söz (canlı, mevcut, içsel) önce gelir; yazı (ölü, yokluk, dışsal) onun türev temsilidir. Derrida bu hiyerarşiyi tersine çevirmez — onu içeriden söker. Saussure'ün kendi dilbilim kuramının, yazıyı küçümseyen pasajlarına rağmen, aslında 'fark' ve 'iz' kavramları üzerinden yazının önceliğini varsaydığını gösterir. Söz yazıdan önce değil; aksine 'arche-yazı' (proto-yazı) hem sözün hem klasik anlamda yazının önündedir. Mevcudiyet metafiziği, kendi temellerinde zaten yoktur.

Yapısöküm bir 'eleştiri yöntemi' değildir, Derrida'nın hep vurguladığı gibi; metnin kendi kendisini çürüten anlarını izleyen bir okuma pratiğidir. Hiçbir kavram saf bir öze sahip değildir, çünkü her terim 'différance' — fark ve erteleme — ağı içinde anlam kazanır. Bu yaklaşım 1970'ler ve 80'lerde Yale Okulu (de Man, Hartman, Hillis Miller) aracılığıyla Amerikan edebiyat eleştirisini, ardından mimari, hukuk ve siyaset kuramını şekillendirdi. Foucault'nun iktidar çözümlemeleri, Butler'ın performatif kimlik kuramı ve postkolonyal eleştirinin (Spivak, Bhabha) ana çerçevesi Derrida'nın 1967 dönüşünden geçer.