Nisan 2007 · Goldsmiths Üniversitesi, Londra, İngiltere
Spekülatif realizm ve nesne yönelimli ontoloji
Nisan 2007'de Goldsmiths Üniversitesi'nde Ray Brassier, Iain Hamilton Grant, Graham Harman ve Quentin Meillassoux'nun katıldığı 'Speculative Realism' atölyesi, Kantçı korelasyonculuğu — dünyanın ancak bizim algıladığımız kadarıyla var olabileceği tezini — reddeden gevşek bir kıta felsefesi akımının başlangıcıdır.
Etiketi koyan Ray Brassier'di; 27 Nisan 2007'de Goldsmiths Üniversitesi'nde düzenlenen küçük bir atölye, on yıl sürecek bir tartışmayı başlattı. Atölyeye katılan dört konuşmacı — Quentin Meillassoux (École Normale Supérieure), Ray Brassier (American University of Beirut), Iain Hamilton Grant (West of England) ve Graham Harman (o sırada Amerikan Üniversitesi Kahire) — felsefi olarak çok farklı yerlerden geliyordu, ama ortak hedeflerinde anlaşıyorlardı: 'korelasyonculuk' eleştirisi.
Kavram Meillassoux'nun aynı 2006'da yayımlanan Après la finitude (Sonluluktan Sonra) kitabından geliyordu. Korelasyonculuk, Kant'tan beri kıta felsefesinin örtük varsayımıdır: düşünebileceğimiz tek 'dünya', düşünce ile dünyanın birlikte verildiği korelasyonun içindekidir; insandan bağımsız bir 'kendi başına şey' hakkında hiçbir şey söylenemez. Meillassoux bu çerçeveyi paleontoloji üzerinden çürüttü: insandan önce gerçekleşmiş olaylar (ataerkil olaylar) bilim tarafından düşünülebiliyorsa, gerçeklik korelasyon dışıdır.
Dört kanat farklı yollar açtı. Graham Harman'ın 'Nesne Yönelimli Ontoloji'si (OOO), her şeyin — atomdan toplumdan rüzgâra kadar — birer 'nesne' olduğunu ve nesnelerin birbiriyle ilişkilerinde tamamen tüketilmediğini savunur; kendine ait bir 'çekilmiş' boyutları vardır. Brassier nihilistik bir bilim natüralizmi geliştirdi; Grant Schelling üzerinden bir doğa felsefesi; Meillassoux radikal olumsallık (zorunsuzluk) ontolojisi. Atölye eşgüdümlü bir okul değildi; bir başlangıçtı. Sonraki on yılda OOO mimaride (Patrik Schumacher, Mark Foster Gage), iklim düşüncesi ve antroposen çalışmalarında (Timothy Morton'un 'hiper-nesne'leri), sanatta ve eleştirel kuramda geniş yer buldu — günümüz ontoloji tartışmasının en güncel hareketidir.
Konum
Goldsmiths Üniversitesi, Londra, İngiltere · © OpenStreetMap