EONpediaFELSEFE

İlk sorudan bugüne.

Graham Harman, OOO'nun mimari ve sanata yayıldığı dönemde Barselona MACBA'da. Nesneler, ilişkilerinde tamamen tükenmez — her zaman 'çekilmiş' bir kısımları kalır.CC BY-SA 4.0

Nisan 2007 · Goldsmiths Üniversitesi, Londra, İngiltere

Spekülatif realizm ve nesne yönelimli ontoloji

Paylaş

Nisan 2007'de Goldsmiths Üniversitesi'nde Ray Brassier, Iain Hamilton Grant, Graham Harman ve Quentin Meillassoux'nun katıldığı 'Speculative Realism' atölyesi, Kantçı korelasyonculuğu — dünyanın ancak bizim algıladığımız kadarıyla var olabileceği tezini — reddeden gevşek bir kıta felsefesi akımının başlangıcıdır.

Etiketi koyan Ray Brassier'di; 27 Nisan 2007'de Goldsmiths Üniversitesi'nde düzenlenen küçük bir atölye, on yıl sürecek bir tartışmayı başlattı. Atölyeye katılan dört konuşmacı — Quentin Meillassoux (École Normale Supérieure), Ray Brassier (American University of Beirut), Iain Hamilton Grant (West of England) ve Graham Harman (o sırada Amerikan Üniversitesi Kahire) — felsefi olarak çok farklı yerlerden geliyordu, ama ortak hedeflerinde anlaşıyorlardı: 'korelasyonculuk' eleştirisi.

Kavram Meillassoux'nun aynı 2006'da yayımlanan Après la finitude (Sonluluktan Sonra) kitabından geliyordu. Korelasyonculuk, Kant'tan beri kıta felsefesinin örtük varsayımıdır: düşünebileceğimiz tek 'dünya', düşünce ile dünyanın birlikte verildiği korelasyonun içindekidir; insandan bağımsız bir 'kendi başına şey' hakkında hiçbir şey söylenemez. Meillassoux bu çerçeveyi paleontoloji üzerinden çürüttü: insandan önce gerçekleşmiş olaylar (ataerkil olaylar) bilim tarafından düşünülebiliyorsa, gerçeklik korelasyon dışıdır.

Dört kanat farklı yollar açtı. Graham Harman'ın 'Nesne Yönelimli Ontoloji'si (OOO), her şeyin — atomdan toplumdan rüzgâra kadar — birer 'nesne' olduğunu ve nesnelerin birbiriyle ilişkilerinde tamamen tüketilmediğini savunur; kendine ait bir 'çekilmiş' boyutları vardır. Brassier nihilistik bir bilim natüralizmi geliştirdi; Grant Schelling üzerinden bir doğa felsefesi; Meillassoux radikal olumsallık (zorunsuzluk) ontolojisi. Atölye eşgüdümlü bir okul değildi; bir başlangıçtı. Sonraki on yılda OOO mimaride (Patrik Schumacher, Mark Foster Gage), iklim düşüncesi ve antroposen çalışmalarında (Timothy Morton'un 'hiper-nesne'leri), sanatta ve eleştirel kuramda geniş yer buldu — günümüz ontoloji tartışmasının en güncel hareketidir.

Konum

Goldsmiths Üniversitesi, Londra, İngiltere · © OpenStreetMap

Kaynaklar