Konfüçyüs'ten yaklaşık iki yüzyıl sonra yaşayan Mengzi (İÖ 372–289; Batı'da Mencius olarak bilinir), onun ahlak öğretisini derinleştiren ve felsefi bir temele oturtan en önemli düşünürdür. Konfüçyüs erdemli davranışın nasıl olması gerektiğini anlatmıştı; Mengzi ise daha köklü bir soruyu yanıtladı: insan neden erdemli olabilir? İnsan doğası aslında nedir?

Yanıtı iyimserdi ve dönemi için tartışmalıydı: insan doğası özünde iyidir. Mengzi bunu ünlü bir düşünce deneyiyle savunur: bir çocuğun kuyuya düşmek üzere olduğunu gören herhangi bir insan, hiçbir çıkar hesabı yapmadan, ansızın bir kaygı ve şefkat duyar. Bu ani duygu, insanda doğuştan var olan bir "merhamet tohumu"nun kanıtıdır. Mengzi'ye göre insanda dört böyle ahlaki tohum bulunur: merhamet, utanç, saygı ve doğru-yanlış duygusu. Bunlar sırasıyla dört büyük erdeme — insanlık (ren), doğruluk, edep ve bilgeliğe — dönüşebilir.

Ama tohum kendiliğinden ağaç olmaz. Mengzi eğitimin ve çabanın rolünü bir tarım benzetmesiyle anlatır: doğuştan gelen iyilik, sulanıp bakılması gereken bir filizdir; ihmal edilirse kurur, kötü koşullar altında bozulur. Ahlaki gelişim, dışarıdan bir kalıp dayatmak değil, içteki bu doğal eğilimi beslemektir.

Mengzi ayrıca yöneticilere cesur bir siyasi öğüt verdi: bir hükümdarın meşruiyeti "Göğün buyruğu"na (Tianming) dayanır, ama Gök halkın gözünden bakar; halkını ezen, refahını gözetmeyen bir hükümdar bu buyruğu yitirir ve devrilmeyi hak eder. Bu, iktidarın halka karşı sorumluluğunu vurgulayan erken bir düşüncedir. Mengzi'nin "insan iyidir" tezi, Xunzi'nin "insan doğası kötüdür" karşı-teziyle birlikte, Çin felsefesinin yüzyıllar süren temel tartışmasını oluşturdu.