Antik felsefenin en aykırı figürlerinden Sinoplu Diogenes (yaklaşık İÖ 412–323), bir kuram değil, bir yaşam biçimi bıraktı geride. Atina ve Korinth sokaklarında, bir su fıçısının içinde yaşadığı, tek malının bir asa, bir heybe ve bir tas olduğu, o tası bile bir çocuğun elleriyle su içtiğini görünce attığı anlatılır. Onun için felsefe, kitapta değil, yaşanan örnekteydi.

Kinizmin (Kynismos) çekirdek fikri şudur: mutluluk ve erdem, doğaya uygun, gereksiz istekten arınmış bir yaşamdadır. Toplumun değer verdiği her şey — servet, ün, güç, hatta incelik ve utanç kuralları — insanı özgürlükten alıkoyan yapay uzlaşımlardır. Bunlara ne kadar az bağımlıysan, o kadar özgürsün. Diogenes bu ilkeyi provokatif, hatta skandal bir dolaysızlıkla yaşadı; toplumsal âdetleri açıkça çiğneyerek onların keyfîliğini gözler önüne serdi. "Kinik" sözcüğü Yunanca "köpek"ten gelir — kendisine takılan bu adı, utanmadan, doğaya uygun yaşamanın nişanı olarak benimsedi.

En ünlü anlatılardan biri, kendisini ziyaret eden ve "Senden ne dilersen dile" diyen Büyük İskender'e verdiği yanıttır: "Gölge etme, başka ihsan istemem." Dünyanın en güçlü adamının önünde, hiçbir şeye ihtiyacı olmayan bir adamın duruşu — Kinik özgürlüğün simgesi.

Kinizm, sonraki en büyük Helenistik felsefeyi doğrudan etkiledi: Stoacılığın kurucusu Kıbrıslı Zenon, bir Kinik'in öğrencisiydi. "Kontrol edebildiklerine odaklan, gerisine kayıtsız kal" ilkesi buradan geçti. Diogenes'in mirası, dışsal olan hiçbir şeyin insanı gerçekten zengin ya da özgür kılmadığı — özgürlüğün istememeyi öğrenmekte olduğu — düşüncesidir.