Konfüçyüs (Latince adıyla; Çincesi Kong Fuzi, 'Üstat Kong') yaklaşık İÖ 551'de Lu beyliğinde, bugünkü Şandong'da doğdu. Onun bağlı olduğu dönem 'Bahar ve Sonbahar' devrinin sonuydu: Zhou hanedanı parçalanmış, beylikler birbirini yiyor, eski ritüel düzen (li) çökmüştü. Konfüçyüs bir filozof değil, bir öğretmen-danışmandı; pek çok hükümdarın kapısını çaldı, çoğundan iş bulamadan döndü.

Öğretisinin merkezinde insan ilişkilerini insanca kılan dört kavram bulunur. *Ren* (仁) — insan-severlik, başkasını kendinden tanıma; *li* (禮) — ailede, devlette, törende uyulan yerleşik biçimler; *xiao* (孝) — ana-babaya, atalara saygı; *junzi* (君子) — kendini durmadan terbiye eden, mevki değil karakter sahibi 'soylu' insan. Düzen yukarıdan, yasayla değil, içeriden — birey kendini ren ile yetiştirdiğinde — kurulur. 'Kendine yapılmasını istemediğini başkasına yapma' formülü Konfüçyüs'tendir; 'Altın Kural'ın eski biçimlerinden biridir.

Konfüçyüs öğretisini kendi yazmadı; sözleri ölümünden sonra öğrencilerinin öğrencileri tarafından *Lunyu* (*Analektler*) adıyla derlendi. Metin İÖ 5.–3. yüzyıllar arasında bugünkü biçimini aldı. Çin imparatorluk bürokrasisi iki bin yıl boyunca sınavlarını bu metinler üzerine kurdu — Doğu Asya'da bir kişinin sözünün bu kadar uzun süre devlet aklı olduğu başka örnek azdır.

Konfüçyüs Yunan pre-sokratikleriyle aynı yüzyılda yaşadı, ama farklı bir soruyu çevirdi: 'Evren neyden yapılı?' yerine 'İyi bir toplum neyden yapılı?'. Bu yüzden Doğu felsefesi pratik etik etrafında, Yunan felsefesi kozmoloji etrafında biçimlendi — ikisi de mitlerden kopmanın iki ayrı yoludur.