Roma mimarlığı denince akla tapınaklar, hamamlar ve amfitiyatrolar gelir; oysa imparatorluk başkentinde bir milyona yaklaşan nüfusun barındığı yapı türü *insula* idi — zemin katında dükkânlar, üstünde kiralık daireler bulunan çok katlı bloklar. Roma'da 44 bin insulaya karşılık yalnızca 1.800 kadar *domus* (tek aileli konut) sayılmıştı. Roma'nın kendisinde bunlar sonraki yapılaşmanın altında kaldı; buna karşılık liman kenti Ostia'da bütün mahalleler ayakta.

Tipoloji şaşırtıcı ölçüde moderndir. Tuğla-beton (opus latericium) taşıyıcı duvarlar, dört-beş kat, sokağa açılan geniş pencereler, iç avlu ya da aydınlığa bakan odalar, zemin katta bağımsız girişli dükkânlar. Alt katlar daha pahalıydı; su ve tuvalet yalnızca zemin kata kadar çıkabildiği için üst katlar hem ucuz hem tehlikeliydi. Augustus, yangın ve çökme riskine karşı yüksekliği 21 metreyle sınırlayan bir düzenleme çıkardı; İ.S. 64 yangınından sonra Neron kuralları sıkılaştırdı ve yapı adaları arasında zorunlu mesafe getirdi — bilinen ilk imar yönetmeliklerindendir.

Ostia'nın önemi, sıradan olanın korunmuş olmasıdır. Kentte fırınlar, tavernalar (thermopolium), depolar, dernek binaları ve farklı gelir gruplarına ait daireler bir arada okunabilir; Roma kentinin gündelik işleyişine dair bildiklerimizin büyük kısmı Pompeii'den değil buradan gelir. Kent 3. yüzyıldan itibaren liman işlevini Portus'a kaptırıp yavaşça terk edildi ve alüvyonla örtüldüğü için ayakta kaldı. Çok katlı kiralık konut, sokakla ilişkili dükkân katı ve yoğun kent dokusu, 19. yüzyıl Avrupa apartmanına kadar yeniden bu ölçekte kurulmadı.