Piazza dei Miracoli, bir mimari ekolün — Pisa Romanesk'inin — en parlak ifadesidir; ama tarihe asıl, istemeden verdiği dersle geçti: hiçbir yapı, üzerinde durduğu zeminden daha sağlam değildir.

Katedral ve çan kulesi, beyaz-gri mermerle kaplı, üst üste binen ince sütunlu kör kemer galerileriyle bezenmiştir; bu katmanlı cephe, ağır Romanesk duvarı hafif, ışık-gölge dolu bir dantele çevirir. Yapı kütlesi yukarı çıktıkça galeri galeri inceltilir. Ne var ki bütün külliye, killi-balçıklı, su yüklü gevşek bir alüvyon zemine oturur. Çan kulesi daha üçüncü kata gelmeden bir yana batmaya başlar — temel, zeminin yumuşak tarafına doğru oturur ve kule eğilir.

Ustaların buna verdiği yanıt, yapının en öğretici yanıdır: inşaat durdurulur, on yıllar beklenir (zeminin bir miktar oturup sağlamlaşması için), sonra üst katlar eğimi telafi edecek biçimde hafifçe ters yöne, muz gibi kavislendirilerek örülür. Yani kule yalnızca eğik değil, içinde eğriliği düzeltmeye çalışan gizli bir kavis taşır. Pisa, anıtsal mimarinin görünmeyen ortağını — taşıyıcı zemini — unutmanın bedelini ve onunla pazarlık etmenin yollarını gösteren kanonik örnektir; modern zemin mekaniği (jeoteknik) disiplini, kısmen bu kuleyi anlamaya ve kurtarmaya çalışırken olgunlaşmıştır.