Ortaçağ boyunca yapı bilgisi büyük ölçüde şantiyede, usta-çırak ilişkisi içinde aktarıldı; katedralleri kuran locaların yazılı kuramı yoktu. Leon Battista Alberti 1452'de tamamladığı on kitaplık incelemesinde bu bilgiyi ilk kez sistemli biçimde yazıya döktü: malzeme, temel, oran, kent düzeni, onarım.

Kitabın merkezinde iki fikir vardır. Birincisi *lineamenta* — yapının, taşlardan bağımsız olarak var olan çizgisel düzeni. Alberti'ye göre mimarlık, malzemenin kendisinde değil bu düzende bulunur; dolayısıyla mimar taş kesmeden önce tasarımı zihninde ve kâğıtta tamamlar. Bu ayrım, mimarı zanaatkârdan ayıran modern meslek tanımının başlangıcıdır. İkincisi *concinnitas*: güzelliğin, hiçbir parçası eklenip çıkarılamayacak biçimde parçaların birbirine uyumu olduğu düşüncesi — süsleme sonradan eklenen değil, oranın kendisidir.

Santa Maria Novella'nın cephesi bu kuramın uygulamasıdır: Alberti mevcut gotik bir kiliseye, kare ve dairenin oranlarına dayanan bir yüz giydirdi ve iki farklı yüksekliği birbirine bağlamak için kıvrımlı payandalar kullandı — sonraki üç yüzyıl boyunca kopyalanan bir çözüm. Kitap 1486'da, yazarının ölümünden sonra basıldı ve matbaayla birlikte yayıldı; Serlio, Vignola ve Palladio'nun kitapları bu geleneğin devamıdır. Mimarlığın bir tasarım disiplini olarak öğretilebilmesi, önce yazılabilir olmasına bağlıydı.