1656 – 1667 · Aziz Petrus Meydanı, Vatikan
Aziz Petrus Meydanı Kolonadı: kollarıyla kucaklayan mimari
Dört sıra sütunlu eliptik kolonadın meydanı 'kollarıyla kucaklaması'; mimarinin bina ölçeğinden kentsel sahneye geçişi.
Gian Lorenzo Bernini'nin Aziz Petrus Meydanı kolonadı, mimarinin artık tek bir binayı değil, binayla insan kalabalığı arasındaki açık mekânı — kenti — tasarladığı bir andır. Burada 'yapı', duvarları olan bir hacim değil, bir boşluğu biçimlendiren bir çerçevedir.
Bernini, devasa bazilikanın önündeki düzensiz alanı iki büyük eliptik kola sarar. Her kol, dört sıra halinde dizilmiş 284 dev Dorik sütundan oluşur; sütunlar o kadar derin dizilmiştir ki yürürken aralarından geçen ışık-gölge sürekli değişir, kolonad katı bir duvar değil, ritmik, geçirgen bir taş orman gibi okunur. Bernini bu iki kolu bilinçli olarak iki 'kucaklayan kol'a benzetir: kilise, meydana gelen kalabalığı sembolik olarak kollarını açıp içine alır. Mimari biçim, doğrudan bir jeste — kucaklamaya — dönüşür.
Kolonadın geometrisi aynı zamanda görsel bir hesaptır: elips, dairenin aksine iki odak noktasına sahiptir; bu odaklara dikilen taşlardan bakıldığında, dört sıra sütun tek bir sıraya hizalanır ve derinlik âdeta katlanır. Meydan, dar bir sokaktan çıkıp aniden açılan bir genişlik olarak tasarlanır — bir sahne dramaturjisi. Bernini'nin kolonadı, Barok'un mimariyi statik bir nesne olmaktan çıkarıp insanı içine alan, yönlendiren, duygulandıran bir kentsel sahneye dönüştürmesinin en açık örneğidir.
Konum
Aziz Petrus Meydanı, Vatikan · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Vatican City — UNESCO World Heritage — UNESCO
- Gian Lorenzo Bernini — Encyclopædia Britannica — Encyclopædia Britannica