1889 · Paris, Fransa
Eyfel Kulesi: kafes kiriş demir strüktür
300 m, 7.300 ton; 18.000 dövme demir parça perçinle birleşik. Strüktürün dekorasyon yerine doğrudan görünür kılındığı yapı.
Paris'te 1889 Dünya Fuarı için Gustave Eiffel'in şirketi tarafından dikilen Eyfel Kulesi, demir mühendisliğinin bir gösterisidir; estetiği, gizlenen değil, açıkça sergilenen strüktürden gelir. Tamamlandığında 300 metreyle dünyanın en yüksek insan yapısıydı.
Kule, yaklaşık 18.000 ayrı dövme demir parçanın 2,5 milyon perçinle birleştirilmesiyle kurulur. Strüktürel öğe kafes kiriştir: dolu bir kütle yerine, üçgenlerden örülmüş açık bir demir ağ. Bu açık dokunun iki nedeni vardır. Birincisi ağırlık: dolu demir yerine kafes kullanmak, malzemeyi ve dolayısıyla ağırlığı dramatik biçimde azaltır — 300 metrelik kule yalnızca 7.300 ton çeker. İkincisi rüzgâr: Eiffel'in asıl mühendislik problemi yer değil rüzgâr basıncıydı. Dört bacağın aşağıda geniş açılıp yukarı doğru bir araya gelen eğrisel profili, rüzgâr kuvvetini zemine dağıtacak şekilde matematiksel olarak hesaplandı; açık kafes ise rüzgârın içinden geçmesine izin verir.
Bu yüzden kulede "cephe" ya da süsleme yoktur; görünen şey doğrudan taşıyıcı sistemin kendisidir. Çağdaşı sanatçılar bunu çirkin bulup protesto etti, ama kule tam da bu yüzden moderndir: strüktür artık bir kabuğun ardına saklanmaz, mimarinin ifadesi olur. Eyfel Kulesi böylece demir kafes mühendisliğini bir estetik ilkeye dönüştürür.
Konum
Paris, Fransa · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- The Eiffel Tower — Official Site — Société d'Exploitation de la Tour Eiffel
- Eiffel Tower — Encyclopaedia Britannica — Encyclopaedia Britannica