EONpediaMİMARİ

İlk taştan bugüne.

Cephe yük taşımaz — içerideki iskelete asılıdır; bu yüzden Gaudí taşı dalga gibi özgürce kıvırabilir, pencereyi istediği yere açabilir. 'Serbest cephe'nin taşla yazılmış öncülü.CC BY-SA 4.0

1906 – 1912 · Casa Milà (La Pedrera), Barselona, İspanya

Casa Milà: taşıyıcıdan kurtulan cephe

Paylaş

Taşıyıcı olmayan, dalgalanan kesme taş cephe (iç iskelete asılı) ve parabolik kemerli çatı arası; serbest cephe fikrinin erken örneği.

Antoni Gaudí'nin Casa Milà'sı (halk arasında La Pedrera, 'taş ocağı'), modern mimarinin temel fikirlerinden birini — duvarın artık binayı taşımak zorunda olmaması — geleneksel taş malzemeyle, beklenmedik bir yerde gerçekleştirir.

O güne dek bir taş binanın dış duvarı aynı zamanda taşıyıcıydı: kalın, delinmesi zor, pencereleri kısıtlı. Gaudí, Casa Milà'da yükü içeride bir taşıyıcı sistem — taş ve demir kolonlar, kirişler — üstlenir; dıştaki dalgalanan kesme taş cephe ise bu iskelete asılı, kendini taşıyan bir 'perde'dir. Cephe artık yapısal görevden kurtulduğu için Gaudí onu özgürce biçimlendirir: katı taş, sanki bir deniz kayalığı ya da dalga gibi sürekli kıvrılır; pencereler istenildiği yere, istenildiği büyüklükte açılır. Bu, Le Corbusier'in yirmi yıl sonra 'serbest cephe' (façade libre) olarak kuramlaştıracağı ilkenin erken ve organik bir habercisidir.

İçeride de taşıyıcı duvar yoktur; her kat, ortadaki iki avlu ve çevredeki kolonlar sayesinde serbest planlıdır, bölmeler istenildiği gibi düzenlenebilir. Çatı arası, art arda dizilen parabolik tuğla kemerlerle taşınır — Gaudí'nin katener geometrisine olan bağlılığının bir başka örneği. Casa Milà, bir apartman gibi sıradan bir programı, strüktür ile zarfın ayrılması fikrinin manifestosuna çevirir; modern serbest plan ve serbest cephenin, çelik-cam estetiğinden önce, taşla yazılmış bir öncülüdür.

Konum

Casa Milà (La Pedrera), Barselona, İspanya · © OpenStreetMap

Kaynaklar