Görsel: Ludvig14CC BY-SA 4.0kaynak sayfası ↗değiştirildi
1928 · Moskova, Sovyetler Birliği
Rusakov İşçi Kulübü: yeni bir yapı programı
Melnikov'un dışa taşan üç balkonu, salonu bölünebilir üç ayrı seyir bloğuna çevirir. Devrim sonrası Rusya'da işçi kulübü, tarihte karşılığı olmayan bir yapı türü olarak icat edildi.
1920'lerde Sovyetler Birliği'nde mimarlığın önündeki soru üslup değil programdı: kilisenin, malikânenin ve kulübün yerine hangi yapılar geçecekti? İşçi kulübü bu boşluğa verilen cevaplardan biridir — tiyatro, kütüphane, ders salonu, spor ve toplantı işlevlerini bir arada barındıran, sendikalar tarafından işletilen kolektif bir kültür yapısı. Tarihte doğrudan bir öncülü yoktu, dolay ısıyla biçimi de miras alınmadı.
Konstantin Melnikov'un Moskova'da 1928'de tamamladığı Rusakov Kulübü, programı doğrudan biçime çevirir. Ana salonun balkonları, betonarme konsollarla cephenin dışına taşırılmıştır; üç dişli bir çark gibi görünen bu kütleler, içeride üç ayrı seyirci bloğudur. Hareketli bölmelerle her blok ana salondan koparılıp bağımsız bir toplantı odasına dönüşebilir; bir yapı, aynı anda bir büyük toplantıya ya da üç küçük toplantıya hizmet eder. Cephenin çarpıcılığı bir üslup tercihi değil, bu esnekliğin dışa vurumudur.
Melnikov 1920'lerde altı kulüp, kendi evi olan silindirik bir yapı ve Paris Sergisi için Sovyet pavyonu tasarladı; 1930'larda sosyalist gerçekçiliğin resmî üslup olmasıyla iş alamaz hale geldi ve ömrünün son otuz yılını fiilen mimarlık yapmadan geçirdi. Rusakov Kulübü uzun süre bakımsız kaldı, 1990'larda tiyatro olarak kullanıldı ve 2010'larda restore edildi. Konstrüktivist mimarlığın bugüne kalan yapıları, Sovyet deneyinin en özgün mimari katkısı olarak yeniden değerlendiriliyor.
Konum
Moskova, Sovyetler Birliği · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Konstantin Melnikov — Shchusev State Museum of Architecture — Shchusev Museum, Moscow
- Selim O. Khan-Magomedov, Pioneers of Soviet Architecture — Thames & Hudson
- Constructivism — Encyclopaedia Britannica — Encyclopaedia Britannica