EONpediaMİMARİ

İlk taştan bugüne.

Yatay teraslar, merkezdeki taş çekirdekten boşluğa uzanan konsol betonarme plakalardır; altlarında görünür taşıyıcı yoktur.CC0

1935 – 1939 · Mill Run, Pennsylvania, ABD

Şelale Evi: konsol betonarme döşemeler

Paylaş

Konsol betonarme döşemelerin doğrudan şelalenin üzerine uzanması; araziye gömülme ve Wright'ın "organik mimari" anlayışı.

Pennsylvania'da Frank Lloyd Wright'ın tasarladığı Şelale Evi (Fallingwater), bir evi bir manzaraya bakacak biçimde değil, manzaranın — bir şelalenin — tam üzerine yerleştirir. Yapının cesareti, betonarmenin tek bir özelliğine dayanır: konsol (cantilever).

Konsol, yalnızca bir ucundan desteklenip diğer ucu boşlukta kalan bir döşemedir; betonarmenin içindeki çelik donatı, betonun çekemediği gerilmeleri karşılayarak bunu mümkün kılar. Wright, evin yatay teraslarını, merkezi bir taş çekirdek ve bacadan boşluğa doğru uzanan konsol betonarme plakalar olarak kurguladı. Bu plakalar, altlarında görünür bir taşıyıcı olmadan dereyatağının ve şelalenin üzerine asılır; ev, suyun üstünde havada duruyormuş gibi görünür. (Konsolların açıklığı dönemin hesap sınırlarını zorladı; yıllar içinde sarkma sorunları sonradan güçlendirmeyle giderildi.)

Wright bu jesti "organik mimari" anlayışına bağlar: yapı araziye karşı durmaz, ondan büyür. Yerel taşla örülen düşey çekirdek araziye kök salar; yatay beton teraslar ise kayalardan ve sudan doğal olarak uzanan katmanlar gibi okunur. İç mekânda zemin, yerindeki kayalıkların üzerine serilir. Şelale Evi böylece konsol betonarmeyi bir mühendislik hünerinden, mimari ile doğa arasındaki ilişkiyi yeniden tanımlayan bir ilkeye dönüştürür.

Konum

Mill Run, Pennsylvania, ABD · © OpenStreetMap

Kaynaklar