Görsel: Martin FalbisonerCC BY-SA 4.0kaynak sayfası ↗değiştirildi
1972 · Münih, Almanya
Münih Olimpiyat çatısı: en az malzemeyle en geniş açıklık
Frei Otto'nun asma ağ çatısı, sabun köpüğü modelleriyle bulunan biçimleri 75 bin metrekarelik bir örtüye taşıdı. Yapı, ağırlığı taşımak yerine gerilimi dağıtan bir mühendislik geleneğini kurdu.
Frei Otto, hafif yapılar üzerine çalışmasına savaş sonrası malzeme kıtlığında başladı ve Stuttgart'ta kurduğu enstitüde biçimi hesaplamak yerine bulmayı yöntem haline getirdi: sabun köpüğü zarları, asılı zincir ağları ve elastik modellerle, gerilme altında kendiliğinden en verimli hale gelen yüzeyler elde ediliyordu. Sabun zarı, verilen bir sınır çerçevesi için mümkün olan en küçük alanlı yüzeyi kendisi buluyordu; mimarın işi bu biçimi ölçmek ve inşa edilebilir hale getirmekti.
1972 Münih Olimpiyatları için Günter Behnisch ile birlikte tasarlanan çatı, bu yöntemin en büyük ölçekli uygulamasıdır: stadyum, spor salonu ve yüzme havuzunu tek bir akrilik panelli çelik ağ örter. Tasarımın siyasi bir programı da vardı — 1936 Berlin Olimpiyatları'nın ağır, anıtsal mimarisinin karşısına şeffaf, hafif ve otoriter olmayan bir Almanya imgesi konuldu.
Yapının hesaplanması dönemin bilgisayarlarını zorladı; ağın binlerce düğümündeki kuvvetlerin çözümü, mimarlıkta sayısal biçim bulmanın (form-finding) erken örneklerindendir — bugünkü parametrik tasarımın atasıdır. Çekmede çalışan membran ve ağ sistemleri havalimanı terminallerinden stadyumlara yayıldı. Otto'nun asıl mirası bir üslup değil, bir ölçüttür: bir yapının değeri, taşıdığı yükü ne kadar az malzemeyle taşıdığıyla ölçülür. 2015'te Pritzker Ödülü'ne layık görüldü, ödülün açıklanmasından birkaç gün önce öldü.
Konum
Münih, Almanya · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Frei Otto — Pritzker Architecture Prize 2015 — The Hyatt Foundation
- Institute for Lightweight Structures — Frei Otto archive — University of Stuttgart
- Olympiapark München — architecture and conservation — Olympiapark München GmbH