2001 – 2004 · Millau Viyadüğü, Tarn Vadisi, Fransa
Millau Viyadüğü: bulutların üstündeki tabliye
Yedi ince direkten kablolarla asılan, dünyanın en yüksek köprü tabliyesi; rüzgâr için aerodinamik çelik kesit.
Mühendis Michel Virlogeux ve mimar Norman Foster'ın Millau Viyadüğü, bir altyapı yapısının saf mühendislik zorunluluklarından nasıl ince bir zarafet üretebileceğinin çağdaş kanıtıdır. Köprü, Fransa'nın güneyindeki Tarn vadisini aşar; öyle derin bir vadidir ki köprünün tabliyesi sık sık bulutların üzerinde kalır — en yüksek direği, Eyfel Kulesi'nden yüksektir.
Sorun şudur: bu kadar derin bir vadiyi az sayıda ayakla, narin ve hafif geçmek. Çözüm, kablolu asma (cable-stayed) sistemdir. Tabliye, vadi tabanından yükselen yedi ince betonarme ayağın üzerine oturmaz yalnızca; her ayağın üstündeki bir direkten yelpaze gibi açılan çelik kablolarla yukarıdan asılır. Böylece ayaklar arasındaki açıklık büyür, ayaklar incelir ve köprü, ağır bir kütle yerine gergin bir tel-çelik ağı gibi okunur — neredeyse maddesiz. Ayaklar yükseldikçe incelir ve tepede ikiye ayrılarak esnekliği artırır; bu, sıcaklık ve rüzgâr hareketlerini karşılamak içindir.
En kritik tasarım sorunu rüzgârdır: bu yükseklikte tabliye, fırtınada kanat gibi titreşip burulabilir. Çözüm, çelik tabliyeye bir uçak kanadı gibi aerodinamik, akışkan bir kesit vermektir; rüzgâr tüneli testleriyle biçimlendirilen bu profil, rüzgârın köprüyü sarsmadan üzerinden geçmesini sağlar. Millau, Maillart'ın 'strüktürel sanat' geleneğini dijital çağın hesaplama gücüyle birleştirir: form, hâlâ doğrudan kuvvetin ifadesidir, ama artık bilgisayar ve rüzgâr tüneliyle rafine edilmiş bir kuvvetin.
Konum
Millau Viyadüğü, Tarn Vadisi, Fransa · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Millau Viaduct — Encyclopædia Britannica — Encyclopædia Britannica
- Millau Viaduct — Foster + Partners — Foster + Partners