EONpediaMİMARİ

İlk taştan bugüne.

Bugün görünen taş-tuğla kaplama büyük ölçüde Ming dönemidir; en eski Han bölümleri ise sıkıştırılmış topraktan (hangtu) örülmüştü.CC BY-SA 3.0

İÖ 220 – 1644 SS · Kuzey Çin

Çin Seddi: hangtu sıkıştırılmış toprak

Paylaş

Han dönemi bölümlerinde tahta kalıplar arasına katman katman sıkıştırılan toprak; uzun ömürlü vernaküler savunma strüktürü.

Çin Seddi tek bir yapı değil, yüzyıllar boyunca farklı hanedanlarca, farklı malzeme ve tekniklerle örülen bir savunma hatları toplamıdır. Mimari açıdan en öğretici yanı, en eski ve en uzun bölümlerinde kullanılan tekniktir: hangtu — sıkıştırılmış toprak.

Hangtu'da iki paralel tahta kalıp kurulur; aralarına nemli toprak (kimi yerde kireç, çakıl veya saman katkılı) ince katmanlar halinde dökülür ve her katman ağır tokmaklarla, neredeyse taş sertliğine ulaşana dek dövülür. Kalıp dolunca yukarı taşınır, süreç tekrarlanır; duvar yatay tabakalar halinde yükselir. Sonuç, harç ya da pişirme gerektirmeyen, yalnızca yerel toprak ve emekle kurulan, içe doğru eğimli (batter) masif bir settir. Qin ve Han dönemlerinde çöl ve bozkır boyunca yüzlerce kilometre bu yöntemle örüldü; kuru iklim bu toprak duvarların iki bin yıl ayakta kalmasını sağladı.

Daha sonra, özellikle Ming döneminde, sed taş ve pişmiş tuğlayla kaplanıp bugün tanınan yüksek, mazgallı biçimini aldı. Ama strüktürel ders erken bölümlerdedir: araziye göre uyarlanan, hiçbir özel malzeme istemeyen, salt sıkıştırma ile dayanıklılık kazanan bir vernaküler teknik. Çin Seddi böylece toprağın da — taş ve tuğla kadar — anıtsal ve kalıcı bir yapı malzemesi olabileceğini gösterir.

Konum

Kuzey Çin · © OpenStreetMap

Kaynaklar