EONpediaMİMARİ

İlk taştan bugüne.

Dik açılı sokaklar ve standart tuğla: gücün anıtta değil, tasarlanmış kentsel dokuda ifade edildiği bir uygarlık.CC BY-SA 3.0

yaklaşık İÖ 2.600 · Mohenjo-daro, Sindh, Pakistan

Mohenjo-daro: ızgara kent ve kanalizasyon

Paylaş

İndus Vadisi'nde standart pişmiş tuğla, dik açılı ana akslar ve evlere kadar uzanan kapalı drenaj ağı; kentsel altyapı tasarımının bilinen en erken sistematik örneği.

Mohenjo-daro'nun mimari sıçraması tek bir görkemli yapıda değil, kentin tamamını düzenleyen görünmez bir sistemde gizlidir: plan. Mısır piramitleri ve Ur ziguratı anıtı yüceltirken, İndus kentleri sıradan yaşamı altyapıyla örgütler.

Kent, kabaca kuzey-güney ve doğu-batı doğrultusunda dik açılı ana caddelerle bloklara bölünür; bu, kendiliğinden büyüyen bir köy değil, önceden tasarlanmış bir ızgaradır. Tuğlalar standart bir orana (yaklaşık 1:2:4) göre üretilir — bölge çapında ortak bir ölçü birimi, yani bir yapı normu. En çarpıcı olan drenajdır: hemen her evin yıkanma alanı ve kuyusu vardır, kullanılmış su evden çıkıp sokak kenarındaki üstü kapalı tuğla kanallara, oradan kentin ana drenaj hattına akar. Atık suyun kamusal bir ağ üzerinden yönetilmesi, mimarinin bina ölçeğinden kent ölçeğine geçtiği andır.

Yüksek 'kale' kesimindeki Büyük Havuz, su geçirmez kılınmış (çift tuğla duvar arasına bitüm tabakası) bir tören havuzudur — su yönetiminin yalnızca teknik değil, törensel bir boyutu da olduğunu gösterir. Anıtsal saray ya da tapınak yok denecek kadar azdır; İndus, gücü tek bir yapıda değil, eşitlikçi görünen bir kentsel dokuda ifade etmiş olabilir. Mohenjo-daro, 'tasarlanmış kent' fikrinin — ızgara plan, standart malzeme, kamusal altyapı — bilinen ilk büyük uygulamasıdır.

Konum

Mohenjo-daro, Sindh, Pakistan · © OpenStreetMap

Kaynaklar