yaklaşık 605 · Zhao İlçesi, Hebei, Çin
Anji Köprüsü: segmental taş kemer
37 m açıklıklı, yarım daire değil segmental (basık) taş kemer; omuzlarındaki açık boşluklarla Avrupa'dan 700 yıl önce. Mimar: Li Chun.
Sui Hanedanı döneminde, mimar Li Chun tarafından inşa edilen Anji (Zhaozhou) Köprüsü, taş kemer mühendisliğinde iki yeniliği bir araya getirir ve bunu Avrupa'dan yüzyıllar önce yapar.
Birinci yenilik kemerin biçimidir. O döneme dek taş kemerler genellikle yarım daireydi; bu, açıklık büyüdükçe kemeri çok yükseltir, üzerinden geçişi dikleştirir. Li Chun bunun yerine segmental — yani dairenin yalnızca bir yayını kullanan, basık — bir kemer kurdu. 37 metrelik açıklığı yalnızca 7 metre yükselti ile geçti; köprü hem alçak hem zarif, hem de arabaların kolayca tırmanabileceği eğimde oldu. Basık kemerin bedeli, mesnetlerde çok daha büyük bir yanal itkidir; köprü bunu masif taş mesnetlerle karşılar.
İkinci yenilik omuzlardaki (spandrel) açık boşluklardır. Li Chun, ana kemerin iki yanına, üstte ikişer küçük kemer yerleştirdi. Bu "açık omuzlu" (open-spandrel) tasarım üç işi birden yapar: köprünün kendi ağırlığını azaltır, taştan tasarruf eder ve sel sularının köprüyü zorlamadan içinden geçmesini sağlar. Anji Köprüsü böylece 1.400 yıldır ayaktadır ve hem segmental kemerin hem açık omuzlu tasarımın bilinen en eski büyük örneği olarak köprü mimarisinin temel ilkelerini önceden kurar.
Konum
Zhao İlçesi, Hebei, Çin · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Anji Bridge — American Society of Civil Engineers (Historic Landmark) — ASCE
- Zhaozhou Bridge — Encyclopaedia Britannica — Encyclopaedia Britannica