Tam donanımlı dil, bir buluş anı değil, izini doğrudan bırakmayan bir yeti olduğu için tarihlemesi en zor insan özelliklerindendir. Konuşma fosilleşmez; araştırmacılar dolaylı kanıtlara bakar: anatomik değişiklikler (ses yolu ve soluk denetimi), simgesel davranışın izleri (boya kullanımı, süs boncukları, kasıtlı gömüler) ve farklı insan topluluklarının ortak dil kapasitesi. Bu kanıtlar dağınık ve yorumu tartışmalıdır; bazı araştırmacılar yeteneğin yüz binlerce yıl önce kademeli geliştiğini, bazıları daha ani bir bilişsel değişimi savunur.

Dili önceki iletişim biçimlerinden ayıran şey, sonlu öğelerden (sesler, sözcükler) kurallarla sonsuz sayıda yeni anlam üretebilmesidir. Bu, burada ve şimdi olmayan şeyler hakkında — geçmiş, gelecek, varsayım, başkasının zihni — konuşmayı mümkün kıldı.

Sonuçları belirleyici oldu: bilgi artık her bireyin yeniden keşfetmesi gerekmeden kuşaklar arasında aktarılabildi. Birikimli kültür, uzun erimli planlama ve geniş ölçekli iş birliği bu yetiye dayanır. Sonraki tarihin tamamı, bir bakıma, aktarılabilir dilin üzerine kurulur.