yaklaşık İÖ 13.000 – 9.500 · Levant: bugünkü İsrail, Filistin, Ürdün, Lübnan, güney Suriye
Natufian kültürü: tarımdan önceki yerleşik yaşam
Levant'taki Natufianlar henüz tarım yapmadan kalıcı köyler kurdu, yabani tahılları yoğun biçimde topladı; köpek ile birlikte gömülmüş ilk insanlar bu kültürdendir.
Yaklaşık İÖ 13.000–9.500 arasında Doğu Akdeniz kıyısı ve iç Levant'ta — bugünkü İsrail, Filistin, Ürdün, Lübnan ve güney Suriye topraklarında — Natufian olarak adlandırılan bir kültür yaşadı. Adı, 1928'de Dorothy Garrod tarafından Wadi an-Natuf'taki Shukbah Mağarası'nda tanımlanan tabakalardan gelir. Önemleri tek bir şeyle özetlenebilir: Natufianlar tarım yapmadan yerleşik yaşamı başardı.
Yuvarlak planlı, taş temelli kalıcı evler, içlerinde ocaklar; yabani buğday, arpa ve baklagilleri toplamak için orak benzeri kemik saplı çakmaktaşı bıçaklar; tahılı işlemek için ağır havan ve dibekler; göçen sürüleri değil yerelde yaşayan ceylanları sistemli avlayan bir geçim örüntüsü. Tarımın aksine, bu sistem ekilen bitkiye değil, kendiliğinden gür yetişen yabani tahıl alanlarına dayanıyordu. Geç Buzul Çağı'nın istikrarlı ısınma penceresi bu zenginliği mümkün kıldı.
Kültürün bir başka anlamlı izi cenaze geleneğindedir. Eynan/Ain Mallaha'da yaşlı bir kadın ve bir köpek yavrusu yan yana, kadının eli köpeğin omzuna yerleştirilerek gömülmüştü; yaklaşık 12.000 yıl önceye tarihlenir. Bu, köpek ile insan arasındaki yoldaşlığın en eski açık arkeolojik kanıtıdır. Natufian, yerleşmenin tarımdan önce mümkün olduğunu, ve tarımın bilinçli bir keşif değil, soğuk darbe Younger Dryas'la birlikte zorunlu bir yanıt olduğunu gösterir: tarım, yerleşikliğin tepkisidir.
Konum
Levant: bugünkü İsrail, Filistin, Ürdün, Lübnan, güney Suriye · OpenStreetMap →
Kaynaklar
- The Natufian culture in the Levant, threshold to the origins of agriculture — Evolutionary Anthropology
- An Early Natufian burial of a woman and a puppy from Ain Mallaha — Science