Obsidyen, lavın hızlı soğumasıyla oluşan camsı bir kayadır; cam gibi kırıldığı için inanılmaz keskin kenarlar verir, ama bir o kadar kırılgandır. Yakın Doğu'da iki büyük kaynak bölgesi öne çıkar: Doğu Anadolu (Bingöl, Nemrut, Süphan, Acıgöl) ve Orta Anadolu (Kapadokya). Her volkanın obsidyeni, eser element kompozisyonunda parmak izine benzer kendine özgü bir imzaya sahiptir; bugün modern X-ışını floresansıyla bir aletin hangi volkandan geldiği rahatlıkla belirlenir.

İşte sonuç şaşırtıcıdır: yaklaşık İÖ 12.000'den itibaren Anadolu obsidyeni, kaynağından yüzlerce kilometre uzakta — Levant'ta, Mezopotamya'da, hatta Kıbrıs'ta — düzenli olarak bulunur. Yeşil Kapadokya obsidyeni Jericho'da; Bingöl camı Filistin sahilinde; Nemrut taşı kuzey Mezopotamya'da. Bu bir kaza değil, sistematik bir akıştır. Tarım daha tam yerleşmemiş, henüz şehir kurulmamış, henüz tekerlek icat edilmemişken, avcı-toplayıcı toplulukları birbirine bağlayan bir mübadele örüntüsü işliyordu.

Obsidyen tek başına bir alet hammaddesi değildir; aynı zamanda bir gösterge molekülüdür. Eldeki bıçak, bir grubun başka grupla — belki dolaylı, belki doğrudan — kurduğu ilişkinin somut izidir. Uzun mesafeli mübadele, daha sonra çakacak olan Neolitik dönüşümün — yerleşim, tarım, anıt mimari, uzmanlaşma — sosyal altyapısının bir önbelirtisidir.