İngiltere Kralı John (Yurtsuz John), babası II. Henry'nin geniş imparatorluğunu büyük ölçüde kaybetmiş, Fransa savaşları için yüksek vergiler toplamış, Papa ile çatışıp aforoz edilmiş, sonra geri dönüp ona biat etmiş, kısaca yönetimi felaketlere sıralanmıştı. 1215 yılında İngiliz baronları açıkça isyan etti, Londra'yı ele geçirdi, ordusunu hazırladı. Tarafsız davranmaya çalışan Canterbury Başpiskoposu Stephen Langton'un da aracılığıyla taraflar Thames Nehri kıyısındaki Runnymede çayırında buluştu.

15 Haziran 1215'te John, 63 maddelik bir belgeye kraliyet mührünü bastı: Magna Carta — "Büyük Şart". Belgenin orijinal amacı evrensel bir özgürlükler bildirgesi değildi; baronların somut feodal şikayetlerini düzenliyordu — vergiler, askerlik yükümlülükleri, miras kuralları. Ama içine yerleştirilen bazı maddeler — özellikle "hiçbir özgür insan akranlarının hukukuna ve memleketinin yasalarına dayanmadan tutuklanamaz, mülküne el konulamaz, sürgün edilemez" diyen 39. madde — yüzyıllar boyunca yeniden yorumlanıp habeas corpus ilkesinin ve adil yargılanma hakkının temeline yerleşti.

Magna Carta'nın ilk sürümü pratikte birkaç ay sonra geçersiz hale geldi — Papa onu iptal etti, John yeniden savaşa girdi, baronlarla mücadele sürdü. Ama belge sonraki Plantagenet krallarının taç giyme yeminlerinde yeniden onaylandı, defalarca "yenilenmiş" şartlar olarak basıldı, 17. yüzyılda Edward Coke gibi hukukçular tarafından kralın gücüne sınır çekmek için kullanıldı. 1689 İngiliz Haklar Bildirgesi, 1776 ABD Bağımsızlık Bildirgesi, 1789 Fransız İnsan Hakları Bildirgesi ve 1948 Evrensel İnsan Hakları Bildirgesi'nin tümü ona doğrudan ya da dolaylı olarak referans verir.

İronik olarak Magna Carta, kralın gücünü kısıtlamaktan çok baronların kendi feodal ayrıcalıklarını korumak için yazılmıştı. "Özgür insan" tanımı yalnızca soylulara uygulanıyordu. Ama belirli ilkelerin kâğıt üzerine yazılması ve hükümdarın imzasıyla bağlanması — bu jest, sonraki sekiz yüzyıl boyunca Batı anayasal düşüncesinin temel sembollerinden biri haline geldi.