762'de kurulan Bağdat, beş yüzyıl boyunca İslam dünyasının kalbiydi: Abbasi hilafetinin başkenti, Bilgelik Evi'nin kenti, hukuk, tıp, matematik ve şiirin merkezi. 13. yüzyıl ortasında ise kentin siyasi gücü çoktan zayıflamış, hilafet büyük ölçüde simgesel bir kuruma dönüşmüştü.

Cengiz Han'ın torunu Hülagü, batıya doğru ilerleyen büyük Moğol ordusunun başındaydı. Son Abbasi halifesi Mustasım'ın teslim çağrısını reddetmesi üzerine Hülagü 1258 başında Bağdat'ı kuşattı. Birkaç hafta içinde surlar aşıldı; kent günlerce yağmalandı ve yakıldı. Kaynaklara göre yüz binlerce insan öldürüldü. Halife idam edildi — geleneğe göre, kan dökülmesinin uğursuzluğundan kaçınmak için bir halıya sarılıp atların altında ezilerek.

Kentin kütüphaneleri yakıldı ya da Dicle'ye atıldı; rivayete göre nehir günlerce mürekkepten karardı. Abartı payı olsa da, bu görüntü bir uygarlık hafızasının yıkımını simgeler. Bağdat'ın çöküşü, yüzyıllardır süren İslam altın çağının sembolik sonu sayılır.

Moğol ilerleyişi iki yıl sonra Filistin'deki Ayn Calut'ta Memlûklar tarafından durduruldu; ama Bağdat eski merkezî konumuna bir daha kavuşamadı. İslam dünyasının ağırlık merkezi Kahire, Konya ve daha sonra İstanbul gibi başka kentlere kaydı.