13. yüzyılda bugünkü Mali, Senegal ve Gine topraklarında yükselen Mali İmparatorluğu, Batı Afrika'nın altın ve tuz ticaretini denetleyerek olağanüstü zenginleşti. En ünlü hükümdarı Mansa Musa, çağının — belki tarihin — en zengin insanlarından biri olarak anılır; serveti, kontrol ettiği altın madenlerine dayanıyordu.

1324'te Mansa Musa, bir Müslüman hükümdar olarak hacca gitti. Yol boyunca on binlerce kişilik bir kervan, develer dolusu altın ve cömert bağışlar dikkat çekti. Kahire'den geçerken o kadar çok altın dağıttı ve harcadı ki, kentteki altının değeri yıllarca düştü — bir hükümdarın kişisel servetinin bir bölge ekonomisini sarstığı nadir, belgelenmiş bir örnek.

Bu yolculuk Mali'yi Akdeniz dünyasının gündemine soktu. Birkaç on yıl sonra çizilen ünlü Katalan Atlası'nda (1375) Mansa Musa, elinde bir altın külçesiyle tahtında oturan bir hükümdar olarak resmedildi — Avrupa'nın Batı Afrika'yı bir zenginlik kaynağı olarak algılamasının erken bir işareti.

Mansa Musa hac dönüşünde Mali'ye âlimler ve mimarlar getirdi. Timbuktu ve Cenne kentleri, kerpiç camileri ve medreseleriyle önemli birer İslami öğrenim merkezine dönüştü; Timbuktu'daki Sankoré gibi kurumlar binlerce el yazmasına ev sahipliği yaptı. Bu, ortaçağ dünyasında Sahra-altı Afrika'nın da bir bilim ve ticaret coğrafyası olduğunun kanıtıdır.