EONpedia

Başlangıçtan bugüne.

Tablo olaydan yaklaşık dört yüz yıl sonra, 1882'de İspanyol ulusal tarih anlatısının doruğunda yapıldı; sahnenin törensel düzeni tarihsel bir kayıt değil, 19. yüzyılın kendi geçmişini nasıl görmek istediğinin belgesidir.

Görsel: Francisco Pradilla y OrtizPublic domainkaynak sayfasıdeğiştirildi

1492 · Granada, İspanya

Granada'nın düşüşü ve Sefarad sürgünü

Paylaş

İber Yarımadası'ndaki son Müslüman devletin teslim olmasından üç ay sonra çıkarılan ferman, Yahudileri din değiştirmek ile ülkeyi terk etmek arasında bıraktı; sürgünlerin büyük kısmı Osmanlı topraklarına yerleşti.

2 Ocak 1492'de Granada Emiri XII. Muhammed (Boabdil) şehrin anahtarlarını Kastilya Kraliçesi I. Isabel ile Aragon Kralı II. Fernando'ya teslim etti. Yaklaşık sekiz yüz yıl süren Reconquista böylece sona erdi. Teslim antlaşması Müslümanlara din ve mülk güvencesi veriyordu; bu güvence on yıl içinde bozuldu, 1502'de Kastilya'da İslam yasaklandı, 1609'da Morisko olarak bilinen dönmüş nüfus da sürüldü.

31 Mart 1492'de imzalanan Elhamra Fermanı ise Yahudilere dört ay süre verdi: vaftiz olmak ya da ülkeyi terk etmek. Sürgün edilenlerin sayısı üzerine tahminler 40.000 ile 200.000 arasında değişir; kaynakların çelişkisi nedeniyle kesin rakam bilinmiyor. Gidenlerin bir bölümü Portekiz ve Kuzey Afrika'ya, büyük bir bölümü de II. Bayezid'in davetiyle Osmanlı İmparatorluğu'na yerleşti. Selanik birkaç on yıl içinde nüfusunun çoğunluğu Yahudi olan bir şehre dönüştü; İstanbul, İzmir ve Edirne'de Ladino konuşan cemaatler kuruldu ve bu topluluklar beş yüz yıl boyunca varlığını sürdürdü.

1492, Avrupa tarihinde çoğunlukla Kolomb'un yolculuğuyla anılır. Aynı yıl, aynı hükümdarların kararıyla İber Yarımadası'nın çok dinli düzeni de sona erdi. İki olay birbirinden bağımsız değildir: Granada'nın alınmasıyla serbest kalan mali ve askeri kaynaklar Atlantik seferlerinin finansmanında kullanıldı. Modern Avrupa'nın kuruluş anlatısında keşifler öne çıkar; aynı anın diğer yüzü, dinsel türdeşliğin devlet politikası haline gelmesidir.

Galeri

Görsel: Emilio Sala FrancésPublic domain

Konum

Granada, İspanya · © OpenStreetMap

Kaynaklar