15. yüzyılın sonunda Avrupa'nın Doğu malları — karabiber, tarçın, ipek, porselen — Hint Okyanusu'ndan Kızıldeniz ve Levant üzerinden Akdeniz tüccarlarına ulaşıyordu. Bu zincirin her halkası kâr alıyor, son fiyatı Venedik belirliyordu. Portekiz tahtı, Henrique'nin (Denizci) bir yüzyıllık keşif yatırımının üstünde 1488'de Bartolomeu Dias'la Ümit Burnu'nu görmüştü; şimdi sıra rotayı sonuna kadar açmaktaydı. Manuel I, dört gemilik küçük bir filoyu — São Gabriel, São Rafael, Berrio, bir erzak gemisi — Vasco da Gama komutasında 8 Temmuz 1497'de Lizbon'dan uğurladı.

Yol uzun ve sertti. Filo, Atlantik'in ortasında geniş bir 'volta do mar' kavsi çizerek güney rüzgârlarını yakaladı, Kasım 1497'de Ümit Burnu'nu döndü, Hint Okyanusu kıyısında Mozambik, Mombasa ve Malindi'ye uğradı. Malindi'de bir Hint Okyanusu kılavuzu — büyük olasılıkla Gucerati Müslüman bir denizci — pusulayı muson rüzgârlarına çevirdi ve filoyu 23 günde Hindistan kıyısına götürdü. 20 Mayıs 1498'de Calicut'a varan Da Gama, kentin Hindu hükümdarı Zamorin'in huzuruna çıktı; getirdiği hediyeler bu büyük baharat limanı için gülünç sayılacak kadar mütevazıydı ve mütekabil ticaret büyük ölçüde sonuçsuz kaldı.

Ama stratejik mesaj alınmıştı. Ertesi on yılda Portekiz, Goa (1510), Hürmüz (1515) ve Malakka (1511) gibi anahtar noktalara yerleşerek Hint Okyanusu ticaretine zorla giren ilk Avrupalı güç oldu; gemilere top yerleştirme avantajı, mevcut Müslüman ve Tamil deniz ağlarını çözmek yerine onlara haraç ve tekel dayatmak için kullanıldı. Avrupa'da baharat fiyatları düştü; Lizbon, Venedik'in yerini birkaç on yıl içinde aldı. Hint Okyanusu'nun çok yüzyıllık çok-aktörlü ticareti ise sömürgeleşme baskısı altında biçim değiştirmeye başladı.

1498'in tarihsel ağırlığı, hangi tarafından bakıldığına göre değişir. Avrupa için bu, küresel deniz egemenliğinin ilk halkasıydı: 1492 batıya, 1498 doğuya — iki sefer birlikte Erken Modern dünya sistemini kurdu. Hint Okyanusu için ise zaten işleyen, kozmopolit bir ticaret evreninin üzerine silahlı bir aracın inişiydi. İki anlatı da gerçektir; Eon, ne 'kahramanca keşif' ne de 'yalnızca yağma' okumasını kabul eder — ölçek-etkisi açıktır, yargı kendi başına bir tarih meselesidir.