Görsel: Laureys a CastroPublic domainkaynak sayfası ↗değiştirildi
7 Ekim 1571 · Korint Körfezi, Yunanistan
İnebahtı: kürekli donanmaların son büyük savaşı
Kutsal İttifak donanması, Korint Körfezi'nde Osmanlı donanmasını birkaç saatte dağıttı. Osmanlı filoyu bir yıl içinde yeniden kurdu; kalıcı olan, yenilmezlik algısının kırılmasıydı.
1570'te Kıbrıs'ın Osmanlı tarafından alınması, Papa V. Pius'un girişimiyle İspanya, Venedik, Cenova, Savoya ve Malta'yı bir araya getiren Kutsal İttifak'ı doğurdu. İki donanma 7 Ekim 1571'de Korint Körfezi'nin ağzında karşılaştı: yaklaşık 200'er kadırga, toplam 150.000'e yakın insan. Savaş dört-beş saat sürdü ve büyük ölçüde denizde yapılan bir kara muharebesi biçiminde geçti — gemiler birbirine kancalanıyor, asıl çatışma güvertelerde yaşanıyordu. Sonuç Osmanlı donanmasının neredeyse tamamen kaybedilmesi oldu; on binlerce kişi öldü, çoğu esir Hristiyan kürekçi serbest kaldı.
Stratejik sonuç, sembolik sonucundan çok daha sınırlıdır. Osmanlı Devleti donanmayı bir kış içinde yeniden inşa etti ve 1573'te Venedik, Kıbrıs'ın kaybını tanıyan bir barış imzaladı; 1574'te Tunus da alındı. Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa'ya atfedilen 'sakalımız kesildi, kolunuz koptu' sözü bu asimetriyi anlatır. Ancak Avrupa'da haber, yüzyıllardır süren Osmanlı ilerleyişinin durdurulabileceğinin ilk somut kanıtı olarak okundu; Cervantes'ten (savaşta sol elini kaybetti) Tiziano'ya kadar geniş bir kültürel üretim doğurdu.
Askeri tarih açısından İnebahtı bir dönemin sonudur. Kürekli kadırga, dar ve rüzgârsız Akdeniz sularında bin yıldır hâkimdi; ateş gücünü yandan taşıyan yelkenli kalyonlar ise okyanuslarda daha üstün çıktı. İnebahtı'dan sonra Akdeniz, dünya deniz ticaretinin merkezi olmaktan çıktı — çünkü ağırlık, aynı yüzyılda açılan Atlantik ve Hint Okyanusu yollarına kaymıştı.
Konum
Korint Körfezi, Yunanistan · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- Battle of Lepanto — Encyclopaedia Britannica — Encyclopaedia Britannica
- Andrew Hess, The Battle of Lepanto and Its Place in Mediterranean History — Past & Present / Oxford University Press
- The Ottoman Empire and the World Around It (Suraiya Faroqhi) — I.B. Tauris