İÖ ~1600 (Miken saray uygarlığının yükselişi) · Miken, Argolis (bugünkü Yunanistan)
Miken Uygarlığı
Ege'nin kıyıdaş Tunç Çağı uygarlığı, müstahkem saraylar, savaşçı seçkinler ve ilk Yunan dilinin yazılı kaydını bıraktı; klasik Yunanistan'ın ardındaki unutulmuş zemin.
Miken uygarlığı, Yunanistan anakarasının güneyinde İÖ 17. yüzyılda Minos sonrası dönemde ortaya çıktı ve İÖ 1200 dolaylarında çöken Tunç Çağı düzenine kadar varlığını sürdürdü. Adını, Argolis'teki büyük surlu kent Miken'den alır; ancak uygarlık Tirins, Pilos, Tebai ve Atina gibi birden çok saray-merkezini kapsayan bir ağdı.
Miken yöneticileri, kayadan yontulmuş 'kiklopik' duvarlar — taşlar dev gibi olduğu için sonraki Yunanlılar bunların Kiklopslar tarafından yapıldığını sanırdı — arasında oturdu. Kabuklu mezar olarak bilinen şaft mezarları, altın ölü maskeleri, bronz silahlar ve fildişi süslerle dolu seçkin gömüleri açığa çıkardı. Bunlardan en ünlüsü, 1876'da Heinrich Schliemann'ın 'Agamemnon Maskesi' adını verdiği altın maske; aslında Truva Savaşı'nın efsanevi tarihinden üç yüzyıl öncesine aittir.
Uygarlığın asıl mirası, Linear B yazısının çözülmesiyle anlaşıldı. 1952'de Michael Ventris ve John Chadwick bu hece yazısının erken bir Yunanca yazdığını gösterdi — yani Yunanca, daha önce sanılanın aksine, klasik dönemden bin yıl öncesine uzanan kesintisiz bir geleneğe sahiptir. Tabletler vergi, envanter ve tanrı isimleri içerir; saray ekonomisinin titiz kayıt tutuculuğunu kanıtlar.
Miken kültürü Hititlerle aynı yüzyıllarda yaşadı; iki uygarlığın muhtemelen Ahhiyawa adıyla bilinen diplomatik teması Hitit arşivlerinde geçer. Truva, Boğazlar'ın güney yakasında Anadolu kıyısında — yani Hititlerin etki alanının batı sınırındaydı. Homeros'un İlyada'sında geçen savaşın tarihsel çekirdeği, büyük olasılıkla Miken Yunanları ile Anadolu güçleri arasındaki bu sürtüşmenin uzak yankısıdır. İÖ 1200 sonrası Miken sarayları teker teker yıkıldı; yazı unutuldu, nüfus azaldı, Yunanistan dört yüzyıl süren bir 'Karanlık Çağ'a girdi.
Galeri
Konum
Miken, Argolis (bugünkü Yunanistan) · OpenStreetMap →
Kaynaklar
- Mycenaean Civilization — World History Encyclopedia — World History Encyclopedia
- Mycenaean Civilization — Heilbrunn Timeline of Art History — The Metropolitan Museum of Art
- Archaeological Sites of Mycenae and Tiryns — UNESCO — UNESCO