Şövalye romanslarını okuya okuya gerçeklikle bağını yitiren yaşlı bir hidalgonun, kendini gezgin şövalye ilan edip yollara düşmesi — Cervantes bu basit komik fikirden Batı edebiyatının dönüm noktalarından birini çıkardı. "La Mancha'lı Yaratıcı Asilzade Don Kişot"un birinci cildi 1605'te Madrid'de Juan de la Cuesta'nın matbaasında basıldı; ikinci cilt 1615'te geldi.

Kitabı çığır açıcı kılan, konusundan çok yöntemidir. Cervantes, o güne dek idealize edilmiş kahramanların yaşadığı edebiyata sıradan, çelişkili, kendi kendiyle konuşan insanları soktu. Anlatı, kurmaca bir Arap tarihçinin (Cide Hamete Benengeli) elyazmasından çevrildiği iddiasıyla katman katman kurulur; yazar, anlatıcı ve karakter arasındaki bu oyun, sonraki dört yüzyılın roman tekniklerini önceler. İkinci ciltte karakterlerin birinci cildi okumuş olması, kurmacanın kendi üzerine düşünmesinin ilk örneklerindendir.

Don Kişot ile uşağı Sancho Panza arasındaki karşıtlık — hayal ile gerçek, idealizm ile pragmatizm — o kadar kalıcı oldu ki dile kavram olarak geçti. Eser, basıldığı andan itibaren Avrupa'da büyük ilgi gördü ve bugün dünyanın en çok çevrilen edebi metinlerinden biridir. Birçok eleştirmen ve yazar için roman türünün gerçek başlangıç noktası burasıdır.