yaklaşık İÖ 1754 · Babil (bugünkü Hillah, Irak)
Hammurabi Kanunları
Babil kralı Hammurabi, 282 maddelik bir hukuk derlemesini bir bazalt dikilitaşa kazıttı. Hayatta kalan en kapsamlı erken yazılı hukuk metinlerinden biridir.
Hammurabi (yaklaşık İÖ 1792-1750) Mezopotamya'yı Babil çevresinde birleştirdi ve yönetiminin sonlarına doğru, daha eski Sümer ve Akad hukuk geleneklerini tek bir derlemede topladı. Yaklaşık 2,25 m yüksekliğinde bir diyorit dikilitaşa kazılan metin, Babil'in birçok şehrine kopyalar halinde dağıtıldı.
En iyi bilinen ilkesi 'göze göz, dişe diş' (lex talionis) olsa da, kanun bundan çok daha fazlasını içerir: mülkiyet, ticari sözleşmeler, evlilik, miras, tıbbi malpraktis, kira, kölelik, su hakkı. Cezalar, mağdurun ve failin toplumsal statüsüne göre belirgin biçimde farklılaşır — soylu, hür ve köle için aynı suç farklı bedellere yol açar. Bu, modern hukukla taban tabana zıttır ama dönemin sosyal hiyerarşisinin bir aynasıdır.
Dikilitaşın üst kısmındaki kabartmada Hammurabi, güneş ve adalet tanrısı Şamaş'ın önünde dururken gösterilir; tanrı ona yönetim simgelerini uzatır. Bu sahne, kanunun ilahi kaynaktan geldiğini ileri sürer — sonraki binyılların hukuk anlayışında sık tekrarlanacak bir mantık. Stel İÖ 12. yüzyılda Elam kralı Şutruk-Nahhunte tarafından savaş ganimeti olarak Susa'ya götürüldü ve orada 1901'de Fransız arkeologlarca bulundu. Bugün Paris Louvre Müzesi'nde sergileniyor.
Konum
Babil (bugünkü Hillah, Irak) · OpenStreetMap →
Kaynaklar
- Law Code of Hammurabi — Musée du Louvre
- Code of Hammurabi — Encyclopaedia Britannica