1 Kasım 1755 sabahı, Azizler Günü ayini sırasında Atlantik'te meydana gelen ve büyüklüğü 8,5–9,0 arasında tahmin edilen deprem Lizbon'u vurdu. Sarsıntıdan kırk dakika sonra Tejo ağzından giren tsunami dalgaları limanı sildi; ardından çıkan yangın beş gün sürdü. Ölü sayısı tahminleri 30.000 ile 50.000 arasında değişir. Şehrin üçte ikisi kullanılamaz hale geldi.

Düşünsel etkisi, yıkımın kendisinden daha kalıcı oldu. Felaketin dini bir bayram sabahında ve kiliseler doluyken gerçekleşmesi, 'iyi bir Tanrı'nın yönettiği en iyi dünya' fikrini savunmayı güçleştirdi. Voltaire, 1756'daki Lizbon Şiiri'nde Leibniz'in iyimserliğini doğrudan hedef aldı; Candide bu tartışmanın uzantısıdır. Rousseau ise yanıtında sorumluluğu ilahi düzende değil insan kararlarında aradı: yedi katlı binaları sıkışık biçimde bir fay hattı üzerine kuranlar insanlardı. Bu itiraz, felaketi doğal bir olay ile toplumsal bir tercihin kesişimi olarak gören modern afet anlayışının ilk ifadelerindendir.

Pratik sonuç da aynı yöne işaret eder. Kralın vekili Marquês de Pombal, hayatta kalan din adamlarına ve valilere gönderdiği anketle sarsıntının süresini, yönünü ve sonrasındaki kuyu davranışlarını sordu — bu, bir depremin sistematik olarak belgelenmesinin ilk örneği sayılır ve sismolojinin başlangıcına yerleştirilir. Kentin yeniden inşasında ise 'gaiola' adı verilen ahşap kafes iskelet kullanıldı; deprem yükünü esneyerek karşılayan bu sistem, modern deprem yönetmeliklerinin erken bir habercisidir.