Onsekizinci yüzyıl kimyası, yanan her şeyin "filojiston" adlı görünmez bir maddeyi saldığı inancına yaslanıyordu. Ama bir tuhaflık vardı: metaller yandığında (paslandığında) hafiflemeleri gerekirken ağırlaşıyorlardı. Fransız Antoine-Laurent de Lavoisier (1743–1794) bu tuhaflığı, çağın en güçlü aletiyle — hassas teraziyle — kovaladı.

Kapalı kaplarda dikkatle tartarak gösterdi ki yanma bir madde salması değil, havadan bir bileşenin cisme bağlanmasıdır. Bu bileşeni yalıttı ve "oksijen" adını verdi. Cıva oksidini ısıtıp ayrıştırarak, sonra aynı oksijeni geri birleştirerek döngüyü kapattı. Aynı titizlikle suyun bir element değil, hidrojen ile oksijenin bileşiği olduğunu kanıtladı — antik dört-element öğretisinin sonu.

Lavoisier'in yöntemi tek bir cümlede özetlenebilir: bir tepkimede madde ne yoktan var olur ne de yok olur, yalnızca yeniden düzenlenir. Kütlenin korunumu ilkesi, kimyayı niteliksel bir simya geleneğinden nicel bir bilime çevirdi. 1787'de meslektaşlarıyla birlikte kargaşa içindeki kimya dilini yeniden kurdu: "filojistonlu hava" gibi adların yerini, bileşimi anlatan sistemli isimler aldı. 1789'da yayımladığı "Traité élémentaire de chimie" (Temel Kimya İncelemesi) bu yeni dili ve ilk modern element listesini bir araya getirdi; kimyanın ders kitabı böyle doğdu.

Çalışmalarının çoğunu, deneyleri kaydeden ve gravürlerini yapan eşi Marie-Anne Paulze ile birlikte yürüttü. Lavoisier aynı zamanda bir vergi tahsildarıydı; Fransız Devrimi'nin Terör döneminde bu görevi yüzünden 1794'te giyotine gönderildi. Matematikçi Lagrange'ın dediği rivayet edilir: "O kafayı kesmek bir an sürdü; bir benzerini yetiştirmek yüz yıl yetmez."