EON𝑝𝑒𝑑𝑖𝑎

Başlangıçtan bugüne.

Harper's Weekly 1865-66 kablo seferlerini doğrudan belgeleyen birkaç görselden biri. Brunel'in tasarladığı Great Eastern, tüm transatlantik kabloyu tek seferde taşıyabilen o döneme ait tek tekneydi — projenin başarısı, geminin kendi büyüklüğüne bağlıydı.No restrictions (Internet Archive Book Images / Public domain)

27 Temmuz 1866 · Valentia Adası (İrlanda) – Heart's Content (Newfoundland)

Atlantik ötesi kablo: dünyanın kısalan saatleri

Paylaş

27 Temmuz 1866'da Great Eastern gemisi, Valentia Adası (İrlanda) ile Heart's Content (Newfoundland) arasında kalıcı bir telgraf kablosu döşemeyi tamamladı. Londra-New York mesaj süresi haftalardan dakikalara indi; küresel gerçek-zamanlı iletişimin başlangıcıydı.

1850'lerin başında telgraf, kıtaların iç pazarını birbirine bağlamıştı, ama denizler hâlâ haberi yavaşlatıyordu. New York'tan Londra'ya gelen bir borsa kapanışı, en hızlı buharlı gemiyle bile on günden önce ulaşmıyordu. Amerikalı girişimci Cyrus W. Field, 1854'te Atlantik altından kablo geçirme fikrini ortaya attı; aynı yıl Atlantic Telegraph Company kuruldu. İngiliz fizikçi William Thomson (Lord Kelvin) projeye baş bilim danışmanı olarak katıldı; iletilen sinyalin zayıflama ve gecikme problemleri ilk kez doğrudan fizik araştırmasının konusu oldu.

İlk denemeler felaketle sonuçlandı. 1857'de kablo açık denizde koptu. 1858'de iki gemi okyanusun ortasında buluşup birbirine kablo ekleyerek görevini tamamladı; Kraliçe Victoria Başkan Buchanan'a 98 kelimelik bir mesaj göndermesi 16 saat sürdü. Birkaç hafta sonra hat, mühendis Wildman Whitehouse'un aşırı voltaj uygulamasıyla yandı. Amerikan İç Savaşı projeyi sekiz yıl geciktirdi. 1865'te Brunel'in tasarladığı Great Eastern — o güne dek yapılmış en büyük gemi, tüm kabloyu tek seferde taşıyabilen tek tekne — yeni bir kabloyla yola çıktı, ama kablo yine koptu. 1866 Temmuzunda gemi yeniden denedi; bu kez 13 Temmuz'da yola çıktı, 27 Temmuz'da Heart's Content'e ulaştı ve hat çalıştı. Eylülde 1865'in kaybolan kablosu da denizden çıkarılıp ucu eklendi: Atlantik artık iki kabloyla geçiliyordu.

Etkisi anındaydı. 1866 öncesinde Londra borsasının haberinin New York'a ulaşması ortalama on iki gün, sonrasında birkaç dakika sürüyordu. Reuters ve AP ajansları okyanus ötesi haberi aynı sabah yayımlamaya başladı. Diplomasi ritmi değişti: Dışişleri bakanlıkları büyükelçilere artık "size yetki verdim, kararı siz verin" yerine "bekleyin, talimat yarın" diyebiliyordu. 1870'te kablo Hindistan'a, 1871'de Avustralya'ya, 1902'de Pasifik üzerinden tüm dünyaya uzandı; 1900'e gelindiğinde dünyada 300.000 km'den fazla denizaltı kablosu döşenmişti.

Tarihçi Daniel Headrick bu ağı "İmparatorluğun sinir sistemi" diye adlandırır: küresel iletişim, küresel pazarın ve küresel iktidarın ön koşuluydu. Bugünkü internetin omurgası hâlâ denizaltı kablolardan oluşur; veri merkezlerini birbirine bağlayan optik fiberler, Cyrus Field'in 1866'da Heart's Content kıyısına çektiği bakır telin doğrudan torunlarıdır. İnsanlığın okyanusun karşı yakasıyla saniyeler içinde konuşma alışkanlığı, o Temmuz sabahında başladı.

Galeri

Konum

Valentia Adası (İrlanda) – Heart's Content (Newfoundland) · OpenStreetMap →

Kaynaklar