Mısır'ı kuzey-güney boyunca delecek bir kanal fikri eski bir hayaldi — firavunlar Nil-Kızıldeniz bağlantısı kurmuştu, Venedikli ve Osmanlı mühendisleri tasarımlar çizmişti, Napolyon'un 1798 Mısır seferindeki bilim adamları projeyi yeniden gündeme getirmişti. Ama proje, eski Fransız konsolosu Ferdinand de Lesseps'in Mısır Hidiv'i Said Paşa'dan 1854'te imtiyaz almasıyla gerçeklik kazandı. Süveyş Kanal Şirketi 1858'de kuruldu; sermayesinin yarısı Fransız yatırımcılardan, yaklaşık yüzde kırk dördü Mısır devletinden geldi. İngiltere — Hindistan'a kara yolunu kısaltacak ama Mısır'ı Fransız nüfuzu altına sokacak bir projeden çekinerek — açıkça karşı çıktı.

Kazı 25 Nisan 1859'da Port Said'de başladı ve on yıl sürdü. Sıcak, susuzluk ve kolera salgınları arasında her yıl on binlerce Mısırlı fellah corvée (zorunlu çalışma) sistemiyle kanal şantiyesine getirildi; ölü sayısı tartışmalıdır ama tahminler binlerden başlayıp on binlere ulaşır. 1864'te Hidiv İsmail bu sistemi resmen kaldırdı; bunun üzerine Lesseps Avrupa'dan büyük buharlı kazıcılar ve tarama makineleri getirtti — projenin son beş yılı, makine gücüyle insan emeğinin yerine konduğu erken bir endüstriyel mühendislik örneğidir. Toplam 163 kilometre uzunluğunda, başlangıçta 8 metre derinliğindeki kanal, 17 Kasım 1869'da görkemli bir törenle açıldı: Fransız İmparatoriçesi Eugénie, Avusturya İmparatoru Franz Joseph, Prusya prensleri ve Osmanlı emirleri katıldı; Verdi'nin Aida operası bu açılış için sipariş edildi (gecikmeli olarak 1871'de Kahire'de sahnelendi).

Kanalın ekonomik etkisi anında belirdi. Londra-Bombay arasında yaklaşık 4.500 deniz mili tasarruf — Ümit Burnu yolunun yarısı — buharlı gemilerin kömür ekonomisini değiştirdi, Hindistan'ın çayı ve pamuğu, Çin'in ipeği, Doğu Afrika'nın baharatı Avrupa'ya çok daha hızlı ulaşır oldu. Ama Mısır için kanal bir ekonomik felakete dönüştü: Hidiv İsmail'in kanal hisselerinin yarısı, yoğun modernleşme harcamalarının yarattığı borç krizini ödemek için 1875'te İngiltere'ye 4 milyon sterline satıldı (Disraeli, Rothschild bankasından özel kredi alarak satın aldı). 1876'da Mısır resmen iflas etti, Anglo-Fransız mali kontrolü dayatıldı; 1881-82 Urabi Paşa milliyetçi isyanı buna karşı çıktı; Eylül 1882'de İngiltere İskenderiye'yi bombaladı ve Mısır'ı işgal etti — resmi olarak Osmanlı vilayeti olarak kalan ülke fiilen yetmiş yıl boyunca İngiliz protektorasıydı.

Kanal, 20. yüzyıl boyunca jeopolitiğin merkezinde kaldı. Birinci Dünya Savaşı'nda İngiliz garnizonunun Osmanlı saldırılarına karşı koruduğu hat oldu; İkinci Dünya Savaşı'nda El-Alamein muharebesi bu damarı korumak içindi. 1956'da Nâsır kanalı millileştirince İngiltere, Fransa ve İsrail birlikte saldırdı — Süveyş Krizi, hem Avrupa emperyalizminin sonunu hem ABD-SSCB iki kutuplu düzenin başlangıcını işaretledi. Bugün dünya deniz ticaretinin yaklaşık yüzde on ikisi, küresel petrol nakliyesinin yüzde sekizi bu kanaldan geçer; 2021'de Ever Given gemisinin altı gün kanalı tıkaması küresel tedarik zincirinin tek bir mühendislik yapısına ne kadar bağımlı olduğunu görünür kıldı. Süveyş, modernliğin paradoksunu somutlaştırır: insan eliyle kıtaları yeniden çizmek, ama bu yeniden çizimin kimin işine yaradığı sorusunu birlikte taşımak.