28 Aralık 1895 (ilk ücretli gösterim) · Paris, Fransa
Sinemanın doğuşu
28 Aralık 1895'te Lumière kardeşler Paris'te bilet karşılığı ilk halka açık film gösterimini yaptı; hareketli görüntü yeni bir sanat ve kitle iletişimi olarak doğdu.
Hareketli görüntüyü tek bir insanın icat ettiğini söylemek yanıltıcı olur; Edison'ın kinetoskobundan Marey'in kronofotografisine kadar birçok mucit aynı eşiğe yaklaşıyordu. Ancak 28 Aralık 1895'te Lyon'lu Auguste ve Louis Lumière'in Paris'teki Grand Café'de bilet karşılığı düzenlediği gösterim, çoğu zaman sinemanın halka açık başlangıcı olarak anılır: tek bir aygıtla — cinématographe — hem çekim, hem baskı, hem de bir perdeye topluca yansıtma mümkün oldu.
İlk filmler birkaç dakikalık, tek çekimlik gündelik sahnelerdi: fabrikadan çıkan işçiler, istasyona giren bir tren, bahçesini sulayan bir adam. Anlatı yoktu; izleyiciyi sarsan şey, gerçekliğin kendisinin yeniden hareket ediyor olmasıydı. Perdeye yaklaşan trenin seyircileri irkilttiği anlatısı abartılı olsa da, görüntünün yarattığı şaşkınlık gerçekti.
Sonraki on yıllarda sinema, bu belge niteliğindeki başlangıçtan kurgu, montaj, ışık ve oyunculukla kendi diline kavuştu; 20. yüzyılın en yaygın anlatı biçimi ve belki en etkili kitle sanatı oldu. Lumière'ler sinemanın geleceğini görmedi — "geleceği olmayan bir buluş" dedikleri aktarılır — ama açtıkları kapı, fotoğrafın durdurduğu zamanı yeniden akıtarak insanlığın kendini izleme biçimini kalıc ı olarak değiştirdi.
Galeri
Konum
Paris, Fransa · OpenStreetMap →
Kaynaklar
- History of film — The silent years, beginnings — Encyclopaedia Britannica
- The Lumière Brothers and the Cinématographe — Institut Lumière