Savaşın tetikleyicisi, Avusturya-Macaristan veliahdı Franz Ferdinand'ın 28 Haziran 1914'te Saraybosna'da bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesiydi. Ama gerçek nedenler çok daha derindi: emperyal rekabet, silahlanma yarışı, karmaşık ittifaklar, milliyetçi gerilimler, Osmanlı'nın çöküşünün yarattığı boşluk. Birkaç hafta içinde bir Balkan krizi olarak başlayan olay, kıtasal bir savaşa, ardından küresel bir çatışmaya dönüştü.

Batı Cephesi yıllar boyunca, Belçika ve Kuzey Fransa'da çamurlu siperlerde donup kaldı. Somme (1916), Verdun (1916) ve Passchendaele (1917) gibi muharebeler binlerce kilometre ilerleme sağlamadan yüz binlerce hayat aldı. Doğu Cephesi'nde Almanya, Rusya'yı 1917 ihtilaline sürükleyene kadar yıprattı. Osmanlı için Çanakkale (1915), Kûtu'l-Amare ve Filistin cepheleri belirleyici oldu; Arap isyanı ve İngiliz-Fransız gizli paylaşımı (Sykes-Picot, 1916) modern Orta Doğu sınırlarının çekirdeği oldu.

Savaş, tarihte ilk kez sanayi kapasitesinin ölçeğinde yapıldı: makineli tüfekler, ağır toplar, denizaltılar, kara tankları, kimyasal silahlar, uçaklar. Sivil ölümler, askerî kayıplara yaklaştı; özellikle 1915 Ermeni tehciri ve katliamı, 1918 İspanyol Gribi gibi savaşa bağlı felaketler bir on yılda yüz milyon dolayında ölüm getirdi. Sonuçta dört imparatorluk yıkıldı: Alman, Avusturya-Macaristan, Rus, Osmanlı. Versay Antlaşması'nın (1919) Almanya'ya yüklediği ağır şartlar, yirmi yıl içinde İkinci Dünya Savaşı'nın koşullarını hazırladı.