EON𝑝𝑒𝑑𝑖𝑎

Başlangıçtan bugüne.

Hastane değil, jimnastik salonu. Camp Funston'daki bu acil koğuş, virüsün belgelenen ilk patlamasının yapıldığı yerdi; aynı kamptaki askerler birkaç hafta içinde virüsü Avrupa cephelerine taşıdı. Salgını yaratan koşullar — kalabalık, hareketlilik, yetersiz havalandırma — savaşın koşullarıyla birebir aynıydı.Public domain

Şubat 1918 – Nisan 1920 · Küresel (ilk belgelenen: Camp Funston, Kansas, ABD)

1918 Grip Pandemisi

Paylaş

Birinci Dünya Savaşı'nın son yılında patlak veren H1N1 grip pandemisi, iki yıl içinde dünya nüfusunun yaklaşık üçte birini enfekte etti ve modern revize tahminlere göre en az 50 milyon insanın ölümüne yol açtı.

Pandeminin ilk dalgası Mart 1918'de ABD'nin Kansas eyaletindeki Camp Funston askeri kampında belgelendi; aynı bahar, Atlantik'i geçen Amerikan birlikleriyle birlikte virüs Avrupa cephelerine ulaştı. Hastalık 'İspanyol Gribi' olarak anıldı ama bu ad yanıltıcıdır: İspanya I. Dünya Savaşı'nda tarafsızdı, savaşan ülkelerin aksine basın sansürü uygulamıyordu — dolayısıyla salgına dair ilk açık haberler oradan çıktı ve hastalık halk arasında o adla yerleşti. Virüsün coğrafi kökeni hâlâ tartışmalıdır; Kansas, kuzey Çin ve Fransa'daki Étaples askeri kampı önerilen olasılıklar arasındadır.

Üç dalga halinde yayıldı: Mart-Temmuz 1918'in ılımlı ilk dalgası, Eylül-Aralık 1918'in olağanüstü ölümcül ikinci dalgası ve 1919 başında üçüncü dalga. Tetikleyici etmenler birikmişti: savaş hareketliliği milyonlarca askeri kıtalar arasında taşıyordu, siperler ve askeri kamplar kalabalık ve havasızdı, sivil sağlık sistemleri savaşla zayıflamıştı. H1N1 alt tipinin tuhaf bir özelliği vardı — bağışıklığı en güçlü grup olan 20-40 yaş arası genç yetişkinleri orantısız biçimde öldürüyordu; bunun olası nedeni 'sitokin fırtınası' adı verilen aşırı bağışıklık tepkisidir.

Küresel ölü sayısı tahminleri zaman içinde yukarı çekildi. 1920'lerin ilk hesapları 17-21 milyondu; 1991'de Patterson ve Pyle'ın revize çalışması 30 milyonu önerdi; 2002'de Johnson ve Mueller en az 50 milyon, üst sınırı 100 milyon olarak tahmin etti. Hindistan tek başına yaklaşık 12-17 milyon ölüm yaşadı. Karşılaştırma için: I. Dünya Savaşı dört yılda yaklaşık 17 milyon kişiyi öldürdü; grip iki yılda en az üç katı. Savaşın bittiği Kasım 1918, ikinci dalganın zirvesine denk geldi — barış kutlamaları aynı zamanda kitlesel bulaş olayıydı.

Pandeminin uzun gölgesi yıllarca sürdü. Halk sağlığı altyapısı çoğu ülkede yeniden yapılandırıldı; ulusal sağlık bakanlıkları kuruldu, viroloji bağımsız bir bilim dalına dönüştü. Yine de toplumsal hafızada İspanyol Gribi Birinci Dünya Savaşı'nın gölgesinde kaldı; uzun süre 'unutulmuş pandemi' olarak anıldı. 2020 COVID-19 pandemisine kadar 20. yüzyılın en ölümcül tek olayı olarak kalan grip salgını, modern epidemiyoloji için temel referans noktasıdır.

Galeri

Konum

Küresel (ilk belgelenen: Camp Funston, Kansas, ABD) · OpenStreetMap →

Kaynaklar