29 Ekim 1923 · Ankara, Türkiye
Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanı
29 Ekim 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi cumhuriyeti ilan etti; Osmanlı'nın çöküşünün ardından kurulan yeni devletin yönetim biçimi belirlendi.
Birinci Dünya Savaşı'nın ardından dağılan Osmanlı İmparatorluğu'nun yerine, Anadolu'da yürütülen Millî Mücadele sonunda yeni bir devlet kuruldu. 29 Ekim 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi anayasada değişiklik yaparak devletin yönetim biçimini cumhuriyet olarak belirledi ve Mustafa Kemal ilk cumhurbaşkanı seçildi.
Cumhuriyetin ilanı tek bir günün olayı değil, birkaç yıla yayılan bir dönüşümün dönüm noktasıdır: saltanatın kaldırılması (1922), Lozan Antlaşması (1923) ve ardından gelen halifeliğin kaldırılması (1924) bu sürecin parçalarıdır. Sonraki yıllarda hukuk, eğitim, dil ve toplumsal yaşamda kapsamlı reformlar izledi.
Bu reformların kapsamı ve etkileri tarihçiler arasında farklı yorumlara açıktır; ancak yönetim biçiminin imparatorluktan ulus-devlet cumhuriyetine geçişi, modern Türkiye'nin kurucu eşiği olarak kabul edilir.
Konum
Ankara, Türkiye · OpenStreetMap →
Kaynaklar
- Atatürk and the modernization of Turkey — Encyclopaedia Britannica
- Treaty of Lausanne, 1923 — Library of Congress