İkinci Dünya Savaşı sırasında topçu atış tablolarının hesaplanması aylar alıyordu; işi yapanlar, çoğu kadın olan ve mesleklerinin adı 'computer' olan hesapçılardı. Pennsylvania Üniversitesi'nde John Mauchly ve J. Presper Eckert'in geliştirdiği ENIAC, aynı hesabı saniyeler mertebesine indirdi: 17.468 vakum tüpü, 30 ton ağırlık, saatte 150 kilovat. 1945'te çalışır hale geldi, 1946'da kamuoyuna tanıtıldı.

Makinenin sınırı hızında değil, yeniden programlanmasındaydı. Yeni bir hesap için kablolar ve anahtarlar elle yeniden düzenleniyor, bu iş günler sürüyordu. Bu kurulumu yapan altı kadın — Kathleen McNulty, Jean Jennings, Betty Snyder, Marlyn Wescoff, Frances Bilas ve Ruth Lichterman — bugün ilk programcılar arasında sayılır; o dönemde adları basında geçmedi.

Çözüm, John von Neumann'ın 1945'te yazdığı EDVAC raporunda formüle edildi: talimatlar da sayılardır, dolayısıyla veriyle aynı bellekte durabilirler. Makine böylece kendi programını okuyabilir, hatta değiştirebilir hale gelir. 'Von Neumann mimarisi' diye anılan bu düzen — bellek, aritmetik birim, denetim birimi ve giriş/çıkış — bugünkü hemen her bilgisayarın temel şemasıdır. Raporun yalnızca von Neumann'ın imzasıyla dağıtılması, Eckert ve Mauchly'nin katkısını gölgede bıraktı ve öncelik tartışması hâlâ sürer. Fikrin kendisi ise Lovelace'in yüz yıl önce sezdiği 'sembolleri işleyen makine' düşüncesinin fiziksel karşılığıdır.