Britanya'nın Hindistan üzerindeki egemenliği, 1757 Plassey Savaşı'ndan başlayarak Doğu Hindistan Şirketi aracılığıyla kuruldu ve 1858'den sonra doğrudan kraliyet yönetimine geçti. 20. yüzyılın başında bu düzen artık dört yandan baskı altındaydı: ekonomik sömürü, kıtlıklar, dünya savaşlarında Hint askerlerinin kullanılması ve Hint orta sınıfı arasında ulusal bilincin yükselişi. Mohandas Gandhi, 1930 Tuz Yürüyüşü ve 1942 'Quit India' hareketi gibi büyük pasif direniş kampanyalarıyla Hint Ulusal Kongresi'ni kitlesel bir harekete dönüştürdü. Aynı dönemde Muhammed Ali Cinnah liderliğindeki Müslüman Birliği, Müslümanların ayrı bir devlete ihtiyacı olduğunu savunan 'iki millet' tezini geliştirdi.

İkinci Dünya Savaşı, Britanya'yı malî olarak tüketmişti; 1945 sonrası Londra artık imparatorluğu sürdüremezdi. Mart 1947'de Lord Mountbatten son Vali olarak Hindistan'a gönderildi ve çekilme tarihi beklenenden erkene, Ağustos 1947'ye çekildi. Bölünme planını uygulamak için yeni gelen Britanyalı hukukçu Cyril Radcliffe'e Pencap ve Bengal'i bölecek sınırı yalnızca beş haftada çizme görevi verildi — bölgeyi hiç görmemiş, demografik haritalar üzerinden çalıştı. Çizilen 'Radcliffe Sınırı' bağımsızlık ilanından iki gün sonra, 17 Ağustos'ta açıklandı. 14 Ağustos gece yarısı Karaçi'de Pakistan, ardından 15 Ağustos'un ilk dakikalarında Delhi'de Hindistan kuruldu; Jawaharlal Nehru'nun 'tryst with destiny' (kaderle randevu) konuşması iki yüzyılın resmî sonuydu.

Bağımsızlığın hemen ardından gelen Bölünme, 12-15 milyon insanı yeni sınırlar arasında yerinden etti — Hindular ve Sihler Pakistan'dan Hindistan'a, Müslümanlar ters yöne göç etti. Pencap ve Bengal'de göçmen trenleri katledildi, köyler yakıldı; tahminler 1-2 milyon ölüden, 75.000'i aşkın kadın cinsel şiddete uğramaktan söz eder. Olay tarihçilerce çoğunlukla 'etnik temizlik' olarak tanımlanır; sorumluluk Britanya'nın aceleci çekilmesi, Kongre ve Müslüman Birliği liderlerinin uzlaşamaması ve yerel siyasi figürlerin şiddeti örgütlemesi arasında paylaştırılır. Ocak 1948'de Gandhi, Pakistan'a tazminat ödenmesine destek verdiği için bir Hindu milliyetçi tarafından suikaste uğradı. Keşmir üzerindeki ilk savaş daha bağımsızlığın ilk ayında patladı ve iki ülke arasındaki düşmanlık günümüze taşındı.

1947 Ağustosu, modern dekolonizasyon dalgasının başlangıcıdır. Britanya'nın 'Britanya İmparatorluğu'nun mücevheri'ni bırakması, kısa sürede Birmanya (1948), Seylan (1948), Endonezya'nın tanınması (1949) ve sonraki yirmi yılda Afrika'nın bağımsızlaşmasını takip etti. Bağımsızlık aynı zamanda çağdaş Güney Asya'nın temel hatlarını çizdi: dünyanın en büyük demokrasisi, nükleer güç olmuş iki rakip devlet, ve 1971'de Bangladeş'in ayrılmasıyla üçe çıkacak bir bölge. Bölünme, soyut bir 'imparatorluğun çözülmesi' fikrinin insan bedeninde ne kadar acı çektirebileceğinin de en açık örneklerinden biri olarak kalır.