İkinci Dünya Savaşı'nın ardından kıtalararası balistik füze geliştirme yarışı, Sovyetler Birliği'nde Sergey Korolev liderliğinde R-7 Semyorka roketinin doğmasına yol açtı. Aynı motor gücü uzaya da yetebilirdi; 1955'te ABD'nin Uluslararası Jeofizik Yılı kapsamında uydu fırlatma planını açıklaması üzerine Sovyetler de bir tepki uydusu üzerinde çalışmaya başladı. Sade, yüksek güvenilirlikli bir tasarım tercih edildi: 83,6 kilogram ağırlığında, 58 santimetre çapında parlatılmış alüminyum bir küre, dört uzun anten ve iki radyo vericisi.

4 Ekim 1957 gecesi, bugünkü Kazakistan'daki Baykonur Kozmodromu'ndan R-7 fırlatıldı ve Sputnik 1'i Dünya çevresinde eliptik bir yörüngeye yerleştirdi. Uydu 96 dakikada bir Dünya'yı dolaşıyor, 20 ve 40 megahertzlik bantlarda kısa "bip" sinyalleri yayıyordu — sıradan amatör telsizciler bile dinleyebiliyordu. Bu sinyal yalnızca teknik bir başarı değil, gökyüzünün artık siyasi bir alan olduğunun açık ilanıydı.

ABD'de tepki sert oldu. Sputnik şoku diye anılan bu dönemde eğitim politikaları yeniden düzenlendi, savunma araştırmaları için ARPA (sonraki DARPA) kuruldu ve 29 Temmuz 1958'de Başkan Eisenhower NASA'yı imzaladı. Soğuk Savaş, kıtalararası füzelerle aynı motorların itelediği bir uzay yarışına dönüştü: 12 Nisan 1961'de Yuri Gagarin yörüngeye giren ilk insan oldu, 20 Temmuz 1969'da Apollo 11 Ay'a indi.

Sputnik kendisi yalnızca üç hafta sinyal verdi, üç ay sonra atmosfere girip yandı. Ama bıraktığı iz kalıcıdır. Bugün üzerimizde dönen on binlerce uydu — hava tahmini, GPS, internet, küresel finans — hepsi 4 Ekim 1957 gecesi Baykonur'dan kalkan bu küçük metal kürenin açtığı yörüngede yaşıyor. "Uzay" insan etkinliğinin sıradan bir katmanı haline geldiyse, başlangıç tarihi budur.