Görsel: NASAPublic domainkaynak sayfası ↗değiştirildi
1964–1965 · Holmdel, New Jersey, ABD
Kozmik arka plan ışıması: Büyük Patlama'nın kanıtı
Bell Laboratuvarları'nda iki mühendis, antenlerinden bir türlü gideremedikleri gürültünün kaynağını aradı. Gürültü, evrenin 380 bin yaşındayken saldığı ışığın kalıntısı çıktı.
1960'ların başında evrenin kökeni konusunda iki rakip görüş vardı: sürekli yaratımla genişleyen ve hep aynı görünen 'durgun durum' modeli ile sıcak ve yoğun bir başlangıcı öngören Büyük Patlama modeli. İkincisi, o başlangıçtan kalan bir ışımanın bugün mikrodalga bölgesinde, gökyüzünün her yerinden eşit biçimde gelmesi gerektiğini söylüyordu. Kimse bunu aramıyordu.
Arno Penzias ve Robert Wilson, New Jersey'deki Holmdel'de radyo astronomisi için bir boynuz anteni kalibre ediyordu. Antende, hangi yöne çevirirlerse çevirsinler kaybolmayan sabit bir gürültü vardı. Bir yıl boyunca olası kaynakları eledi — elektronik, atmosfer, şehir gürültüsü, hatta içeride yuva kuran güvercinler ve bıraktıkları kirlilik. Gürültü kaldı. Otuz kilometre ötede, Princeton'da Robert Dicke'nin ekibi tam da böyle bir ışımayı aramak için bir düzenek hazırlıyordu; iki grup temasa geçti ve 1965'te iki makale yan yana yayımlandı: biri ölçümü, diğeri anlamını bildiriyordu.
Ölçüm, durgun durum modelini fiilen sonlandırdı. Sonraki uydular — COBE (1989), WMAP (2001), Planck (2009) — bu ışımayı yüz binde bir düzeyindeki dalgalanmalarına kadar haritaladı; bu dalgalanmalar, bugünkü galaksi ağının tohumlarıdır. Evrenin yaşı, madde-enerji bileşimi ve geometrisi büyük ölçüde bu haritalardan hesaplanır. Bir mühendislik gürültüsünün, kozmolojiyi gözleme dayalı bir bilime çevirmesi, keşfin kendisi kadar sık anlatılan yanıdır.
Konum
Holmdel, New Jersey, ABD · © OpenStreetMap
Kaynaklar
- A Measurement of Excess Antenna Temperature at 4080 Mc/s (Penzias & Wilson, 1965) — The Astrophysical Journal
- Cosmic Microwave Background — Planck mission results — European Space Agency
- Cosmic microwave background — Encyclopaedia Britannica — Encyclopaedia Britannica